2024 Başkanlık Seçimlerinde Kritik Eyaletlerin Rolü

2024 Başkanlık Seçimleri: Kritik Eyaletlerin Rolü

Amerikan halkı, 60. başkanlık seçimi için 5 Kasım'da sandık başına gitmeye hazırlanırken, Demokrat aday Kamala Harris ile Cumhuriyetçi rakibi Donald Trump arasındaki sert rekabet, "salıncak eyaletler" veya "kritik eyaletler" olarak bilinen 7 eyalet üzerinde yoğunlaşacak. Bu eyaletler, seçimlerdeki sonuçları belirlemede büyük bir etkiye sahip olup, bazı seçimlerde Demokrat ve bazı seçimlerde Cumhuriyetçi adaylara oy vermesi nedeniyle, seçimlerin kaderini tayin eden bölgeler olarak bilinir. Arizona, Nevada, Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, Kuzey Carolina ve Georgia gibi eyaletlerdeki seçmenlerin tercihi, 5 Kasım'da ABD'nin yeni başkanının kim olacağını belirleyecek.

ABD'de bazı eyaletlerin seçimlerin sonucunu belirleyici olmasının arkasında, Seçiciler Kurulu (Electoral College) adı verilen seçim sistemi yatmaktadır. Bu sistemde, Amerikalı seçmenler başkan adayını doğrudan değil, oy verdikleri delegeler aracılığıyla seçerler. Toplam 538 delegenin yarısından fazlasını, yani 270 delegeyi kazanan aday, başkanlık seçimlerini kazanmış sayılır. Bu nedenle, başkanlık yarışında en fazla oyu alan aday değil, en çok delegeye ulaşan aday galip gelir. Ayrıca, bir eyalette rakibinden sadece 1 oy fazla alan bir başkan adayı, o eyaletin tüm delegelerini kazanmış olur (winner-take-all). Eyaletlerin nüfusuna göre dağıtılmış delegeler, seçmenlerin oy kullanırken temsil ettikleri adaylar için çok önemli bir rol oynar.

Örneğin, California'nın 54, Texas'ın 40, Florida'nın 30 ve New York'un 28 delegesi bulunurken, bu eyaletlerin partisel eğilimleri uzun yıllardır değişmemiştir. California ve New York uzun süreli olarak Demokrat, Texas ve Florida ise Cumhuriyetçi eğilimleri ile tanınır. Ancak Pennsylvania, Georgia, Wisconsin ve Michigan gibi eyaletler, her seçimde farklı bir adaya oy verme potansiyeline sahip seçmen havuzları barındırdığı için sonuçlar üzerinde doğrudan etkiye sahiptir.

2020 yılındaki son nüfus sayımına göre güncellenen delege sayılarına bakıldığında, Arizona'nın 11, Nevada'nın 6, Wisconsin'ın 10, Michigan'ın 15, Pennsylvania'nın 19, Kuzey Carolina'nın 16 ve Georgia'nın ise 16 delegesi bulunmaktadır. Bu durumda, örneğin Pennsylvania, Kuzey Carolina ve Michigan'ı kazanan bir aday, yalnızca bu eyaletlerden 50 delege kazanarak büyük bir avantaj elde ederken, bu eyaletlerden 4'ünü kaybeden bir adayın seçimleri kazanma olasılığı önemli ölçüde azalır. 2016 yılında Trump, rakibi Hillary Clinton'dan toplamda daha az oy almasına rağmen, kritik eyaletlerdeki başarılı performansı sayesinde 304 delege kazanarak seçimleri kazanmıştı.

ABD Başkanı Joe Biden'ın 21 Temmuz'da yarıştan çekildiğini ve yerine Harris'i aday gösterdiğini açıkladığı gün, hem ülke genelindeki anketlerde hem de kritik eyaletlerde Trump, Biden'ın önünde görünüyordu. Bu tarihte Biden, kritik eyaletlerdeki anketlerde %42,3 düzeyinde destek bulurken, rakibi Trump %46,7'lik oy oranına ulaşmıştı.

Biden'ın yarıştan çekilmesi ve Harris'in hızlı bir şekilde Trump ile arayı kapatmasıyla, güncel anketlerde Harris %47,3'lük oy oranına sahip olarak Trump ile neredeyse eşit bir seviyeye gelmiş durumda. Real Clear Politics (RCP) verilerine göre Trump, 7 kritik eyaletin 5'inde %1'in altında bir puan farkıyla Harris'in önünde gözüküyor. 22-27 Ağustos tarihleri arasında yapılan 14 ülke genelindeki anketin ortalamasına göre, Harris %48,4, Trump ise %46,9 oy oranına sahip görünüyor.

Kritik eyaletlerde ise anket sonuçları şöyle: Arizona'da Trump %47,3, Harris %46,8; Nevada'da Trump %47,4, Harris %46; Wisconsin'de Trump %47,6, Harris %48,6; Michigan'da Trump %46,5, Harris %48,5; Pennsylvania'da Trump %47,7, Harris %47,5; Kuzey Carolina'da Trump %47,2, Harris %46,3; Georgia'da Trump %48,1, Harris ise %47,1 oy oranıyla yarışta. Bu 7 salıncak eyaletindeki güncel anket ortalamalarına göre Trump %47,4, Harris ise %47,3 düzeyinde destek buluyor. Biden-Trump eşleşmesinde tüm bu eyaletlerde Biden'ın önünde olan Trump ile Harris arasındaki farkın neredeyse sıfıra inmesi, Demokrat ve Cumhuriyetçi seçmenler arasında oldukça çekişmeli bir başkanlık yarışı yaşanacağına işaret ediyor.

2024 başkanlık seçimlerinin kendine özgü dinamikleri olmakla birlikte, birçok uzman 2016 ve 2020 seçim sonuçlarındaki değişimlerden hareketle anlamlı değerlendirmeler yapmaya çalışıyor. Örneğin, 2020 seçimlerinde Pennsylvania eyaleti, 2016 yılında az farkla kazanan Trump'ın, 2020'de Biden'a net bir farkla kaybettiği önemli bir bölge oldu. Benzer şekilde Georgia'da, 2016 seçimlerini kazanan Trump, 2020'de Biden'a az farkla kaybetti. Wisconsin ve Michigan gibi mavi yakalı işçilerin yoğun olduğu eyaletlerde de 2016 yılında kazanan Trump, 2020 seçimlerinde Biden'a mağlup oldu.

Özellikle demografik değişimlerin etkili olduğu Nevada eyaletinde, 2016'da Hillary Clinton kazandıktan sonra, 2020'de Biden, Trump'ı geçmeyi başardı. 2016 yılında kazandığı Kuzey Carolina'yı 2020'de de kazanan Trump, bu eyalette Cumhuriyetçi-muhafazakar kimliğin güçlenmesine katkıda bulundu.

Ülke genelindeki anketler, enflasyon ve ekonomik sorunların, kürtaj ile ilgili tartışmaların ve sınır güvenliği konularının seçmenlerin zihnindeki ana başlıklar olduğunu gösteriyor. Ayrıca, ABD'nin Gazze politikası da önemli bir gündem maddesi olarak öne çıkıyor. Amerikalı Müslümanların ve Arapların yoğun olduğu Michigan eyaleti, 15 delegesi ile kritik bir eyalet olarak dikkat çekiyor. Biden'ın Gazze politikalarına yönelik sert eleştiriler, "bağımsız" (uncommitted) yüzbinlerce seçmenin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu seçmenler, Biden'a oy vermeyebileceklerini belirtirken, alternatif olarak Trump'ı da desteklemiyorlar. Bu nedenle, ya 3. bir seçenek arayışında ya da İsrail politikalarının değişmesi durumunda Harris'e oy vermek için bir yaklaşım benimsemiş durumdalar.

2000 yılından bu yana yapılan seçimlerde, 2016 hariç, çok küçük farklarla Demokratların kazandığı bir diğer kritik eyalet olan Wisconsin, Trump'ın 8 yıl önce beklenmedik bir başarı elde ettiği bir yer oldu. Mavi yakalı işçilerin yoğun olduğu eyaletin en önemli gündem maddesi ise ekonomi. 2020'de Demokratların Biden ile yeniden kazandığı eyalette, Trump ile Harris arasında Demokratlar lehine %1'den daha küçük bir fark olduğu görülüyor. Ekonomi ve kürtaja dair tartışmaların yoğun olduğu Pennsylvania'da da son iki seçimde (2016'da Trump, 2020'de Biden) kazanan aday %1'den düşük bir farkla başarı elde etti. Uzmanlar, bu eyaletin seçim dinamiklerini yakından takip ederek, Demokrat ve Cumhuriyetçi seçmen sayısının birbirine bu kadar yakın olduğu az sayıdaki eyaletler arasında yer aldığını ve bu durumun demografik açıdan seçim tahminlerini zorlaştırdığını ifade ediyorlar. Özellikle 2020 seçim sonuçlarına etkisiyle tartışma yaratan ve sonuçların mahkemeye taşındığı Georgia, 2024 seçimlerinin anahtar eyaletlerinden biri olarak öne çıkıyor. Son dönemde Cumhuriyetçi eğilimin arttığı bu eyalette, 2016'da rahat kazanan Trump, 2020'de Biden'a yalnızca %0,3'lük bir farkla kaybetmiş ve büyük tartışmalar yaşanmıştı.