2024 Bütçe ve Borçlanma Değerlendirmesi

2024 Bütçe ve Borçlanma Verileri Üzerine Değerlendirme

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’ndan Dr. M. Coşkun Cangöz, 2024 yılına ilişkin bütçe ve borçlanma verilerini derinlemesine inceledi. Üç yıl önce 2.7 trilyon TL seviyesinde olan Hazine borç stokunun, 2024 sonunda 9.2 trilyon lirayı aşacağına dikkat çekerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Geçtiğimiz yıl, Hazine’nin gerçekleştirdiği toplam borçlanma 2.6 trilyon TL’ye, yani yaklaşık olarak gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 6’sına ulaştı. Bu süreçte Hazine, 1.04 trilyon TL’lik anapara ödemesi için yeniden borçlanmak zorunda kaldı. Bunun üzerine ek olarak 1.5 trilyon TL yeni borç alındı. Bu rakam, GSYH’nin yüzde 3.5’ine karşılık geliyor ve son beş yılda kaydedilen en yüksek net borçlanma seviyesini işaret ediyor.”

Cangöz, 2024 yılında Hazine’nin 1 trilyon 43 milyar TL’lik anapara ödemesine karşılık 1 trilyon 175 milyar TL’lik faiz ödemesi yaparak borç servisini gerçekleştirdiğini belirtti. “Bu durum, Hazine’nin kriz dönemleri de dahil olmak üzere ilk defa borç anaparasından daha fazla faiz ödemesi yaptığı anlamına geliyor” dedi. Ayrıca, faiz giderinin GSYH’ye oranının son üç yılda giderek artarak yüzde 2.9’a ulaştığını vurgulayarak, “Ödediğimiz vergilerin giderek artan oranının faiz ödemeleri için kullanıldığını görmekteyiz” ifadesini kullandı.

Bütçe verilerine göre, hanehalkı ve işletmelere geçen yıl 445.6 milyar TL destek sağlanırken, bütçenin faiz gideri 1 trilyon 270 milyar TL’ye ulaşmıştı.

Merkez Bankası, Aralık 2024’te faiz indirimlerine başlamış olsa da, Hazine’nin faiz giderinin önümüzdeki yıllarda artmaya devam edeceğine dikkat çeken Coşkun Cangöz, “Faiz indirimleri kısa vadede yalnızca Hazine’nin yeni borçlanmalarına ve stoktaki TLREF’e endeksli senetler gibi değişken faizli borçlara etki edecek. Ancak, indirimlere rağmen 2025 ve sonraki yıllarda da bütçedeki faiz yükünün artmaya devam edeceğini ve faiz giderlerinin anapara üzerinde kalacağını göreceğiz” şeklinde konuştu.

Hazine’nin 9.2 trilyon TL’lik borç stokunun 5.19 trilyonu (%56) döviz cinsinden, 4.05 trilyon TL’si (%44) ise TL’ye endeksli olarak kaydedilmektedir.