AB Zirvesi Özelinde Rus Varlıklarının Ukrayna İçin Kullanımı ve Tazminat Kredisi Tartışması

AB Liderler Zirvesi öncesinde Belçika Başbakanı Bart De Wever, basına konuşurken Rusya’nın donmuş varlıklarının nasıl ele alınacağı konusunda net bir yol haritası görmek istediğini belirtti. Ziyaretinin ardından, hareketsiz varlıklar ile bir devletin egemen varlıkları arasındaki farkı vurgulayarak, bu varlıkların Ukrayna için kullanılabileceği fikrinin hukuki temelinin ortaya konulması gerektiğini ifade etti.

De Wever, çok büyük bir risk olduğuna işaret ederek, paylaşılacak mali sorumluluklar ve olası tazminatlar konusunda Avrupa ülkelerinin ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi. Özellikle tüm üye ülkelerin katkısını güvence altına alacak bir modelin gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, Rus varlıklarını bloke eden ülkelerin birlikte hareket etmesini talep ettiğini dile getirdi; çünkü şu anda bu tür adımları atabilen tek ülke Belçika değildir.

Belçika’daki Euroclear’ın, Ukrayna’ya Rus varlıklarının gelirlerini sunan tek finans kurumu olduğuna dikkat çeken De Wever, diğer ülkelerde de Rus paralarının var olduğuna işaret ederek Avrupa dayanışmasının bu konudaki temel dinamik olduğunu belirtti. Makul görünen taleplerin karşılanması halinde ilerlemenin mümkün olacağını, aksi halde kararın Avrupa düzeyinde ve ulusal düzeyde siyasi ve yasal olarak engellenebileceğini ifade etti.

Harcanabilir kaynakların paylaşımı konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirten De Wever, Rus varlıklarının dondurulmasıyla ilgili kararın sert tepkilere yol açabileceğini öngördü. Üye ülkeler Putin’in parasını alırlarsa kendi paralarının da aynı şekilde ele geçirileceğini anlamalılar; böyle bir durumda Rusya’daki Avrupa menşeli şirketlere ve Batı’nın Rusya’daki parasına el konulabileceğini söyledi. Bu nedenle adımların ters tepmemesi için dikkatli ve koordineli hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.

De Wever, kararın meşruiyetinin ve yasal dayanağını netleştirmek üzere antlaşmalar veya ilgili uluslararası hukukun sunulmasını talep etti. Ayrıca Rusların ve Avrupa ülkelerindeki Rus vatandaşlarının dondurulmuş varlıklarına ilişkin şeffaflık gerektiğini belirtti.

Liderler Zirvesi’nde gündeme gelecek konu ise Rus varlıklarının Ukrayna’ya sağlanabilecek bir kredi için teminat olarak kullanılması fikri oldu. AB Komisyonu, Ukrayna’ya 140 milyar avroluk bir kredi sağlamayı hedefleyen ve bu kredinin yalnızca Rusya’nın savaş tazminatlarını ödemesi durumunda geri ödenmesini öngören bir yasal çerçeve taslağı üzerinde çalışmayı planlıyor. Zirvede, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının bu krediyi finanse etmek için kullanılması konusunda siyasi kararlar alınması bekleniyor.

Öte yandan Avrupa Merkez Bankası, tek taraflı adımların avro üzerinde olası olumsuz etkileri konusunda uyarıda bulundu. Rusya Merkez Bankası’nın varlık ve gelirlerine el konulmasının küresel finansal istikrarı tehdit edebileceğini belirterek, avro’nun küresel para birimi olarak konumunun zedeleneceği ve diğer merkez bankalarının rezerv tercihlerini değiştirebileceği yönünde endişelerini dile getirdi.