ABD’de Çip Savaşları: Trump’ın Potansiyel Etkileri

ABD'de Çip Savaşlarının Şiddetlenmesi Bekleniyor

Donald Trump'ın ABD'de yeniden başkanlığa seçilmesi, ülkenin teknoloji alanında önemli değişiklikler ve gelişmeler getirebilir. Özellikle Asya ülkeleri, özellikle de Çin ile yaşanan "çip savaşı"nın daha da şiddetleneceği öngörülüyor. Cumhuriyetçi aday Trump'ın, seçimi kazanarak iktidara gelmesiyle birlikte, ABD'nin teknoloji alanındaki hamleleri dünya genelinde merakla takip ediliyor.

Trump'ın görevi devralmasının ardından, ABD'nin çip endüstrisini çalmakla suçladığı Tayvan'dan gelen çiplere gümrük vergisi uygulaması bekleniyor. Trump, ilk başkanlık döneminde, dış ticaret açığını kapatmak amacıyla Mart 2018'de Çin'den ithal edilen güneş panelleri ve alüminyum gibi ürünlere uygulanan gümrük vergilerini artırarak ABD-Çin ticaret savaşını başlatmıştı. Bu süreç, Çin'in önemli teknoloji şirketlerinden Huawei'ye getirilen kısıtlamalarla birlikte teknoloji savaşlarına dönüşmüştü.

Huawei ile başlayan teknoloji ürünleri çekişmesi, Trump'ın ilk döneminde uygulanan çip kısıtlamaları ile devam etti. Trump, ABD'li şirketlerin Çin'e gelişmiş çip üretimi için gerekli ekipman göndermesini kısıtlamış ve birçok Çinli şirkete yasaklar getirmişti. Bu gerginlik, ABD Başkanı Joe Biden döneminde de sürdü. Biden, "Çip ve Bilim Yasası"nı imzalayarak yerli çip üretimini teşvik etmeyi amaçladı. 2022 yılında imzalanan bu yasayla, yarı iletken sektörünü desteklemek için 52 milyar dolarlık doğrudan finansman sağlandı.

Çip Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Tayvan'ın en büyük yarı iletken üreticisi olan Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), ABD Ticaret Bakanlığı'ndan almayı planladığı 7 milyar dolarlık fon ile Arizona'da yeni bir çip üretim merkezi açacağını duyurdu.

Çip üretiminin büyük bir kısmı Doğu Asya'da, özellikle Tayvan, Güney Kore ve Japonya gibi ülkelerde gerçekleştiriliyor. Bununla birlikte, çipin üretiminde kullanılan stratejik öneme sahip galyum ve germanyum gibi malzemelerin en büyük üreticisi ise Çin'dir. Avrupa endüstri derneği Critical Raw Materials Alliance'a (CRMA) göre, dünya genelindeki germanyumun yaklaşık yüzde 60'ı Çin tarafından üretilmektedir. CNBC'de yer alan habere göre, dünya çapında ileri düzeyde gelişmiş çiplerin yüzde 90'ı Tayvanlı TSMC tarafından üretilmektedir. Şirketin müşterileri arasında ABD'li teknoloji devleri olan Nvidia ve Apple da bulunmaktadır.

Trump'ın yeniden iktidara gelmesi, çip konusundaki atacağı adımları da yeniden gündeme getiriyor. Ekim ayında katıldığı The Joe Rogan Experience podcast programında Trump, Tayvan'ı ABD çip endüstrisini çalmakla suçladı. Trump, ABD'nin Çip Yasası'nı da eleştirerek, başkan seçilirse Tayvan’dan gelen çiplere gümrük vergisi uygulayacağını belirtti. Programda yaptığı açıklamada, "Bu çip anlaşması o kadar kötü ki, zengin şirketlerin burada çip fabrikası kurmaları için milyarlarca dolar veriyoruz ama onlar yine de bize bu iyi şirketleri vermeyecekler." ifadelerini kullandı.