AB’den Karşılıklı Savunma Hakkının Zamanı: Von der Leyen’in Güçlendirilmiş Güvenlik Vizyonu
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 62. Münih Güvenlik Konferansı’nda, bir üye devletin silahlı saldırıya uğraması halinde tüm AB ülkelerinin yardım ve destek vermekle yükümlü olduğuna işaret eden karşılıklı savunma mekanizmasının uygulanma zamanının geldiğini ifade etti. Konuşması, "İlkeli ve Pragmatik: Kargaşa İçindeki Bir Dünyada Gücü Kullanmak" başlıklı oturumda gerçekleştirildi.
Rusya’nın Ukrayna’yı hedef alan savaşı dördüncü yıla yaklaşırken, von der Leyen Avrupa’nın güvenliğini, ekonomisini ve teknolojisini daha bağımsız kılma gerekliliğini vurguladı. Avrupa’nın demokratik temellerinin ve vatandaşların güveninin yeni tehditlerle karşı karşıya olduğuna dikkat çekerek, savunma, enerji, ekonomi, ticaret, hammaddeler ve dijital teknolojilerde bağımsızlığın kaçınılmaz olduğunu belirtti.
Bağımsız Avrupa’nın transatlantik bağlara karşı olmadığını, aksine güçlü bir Avrupa’nın güçlü bir transatlantik ittifak anlamına geldiğini savunan von der Leyen, kendi güvenliği ve refahı için daha geniş bir sorumluluk üstlenilmesi gerektiğini vurguladı.
AB’nin savunma harcamalarının 2025 itibarıyla Ukrayna savaşından önceki seviyelere göre yaklaşık %80 artması öngörülüyor. SAFE programı kapsamında hava ve füze savunması, insansız hava araçları ve askeri hareketlilik gibi alanlarda yatırımların artırıldığına dikkat çekildi. Ayrıca Ukrayna’ya desteğin sürdüğünü belirtirken, 90 milyar avroluk bir kredi mekanizmasının devreye alındığını ve borcun yalnızca Rusya’nın savaş tazminatı ödemesi durumunda geri ödeneceğini söyledi.
Von der Leyen, 2028 yılına kadar Avrupa’daki savunma yatırımlarının ABD’nin geçtiğimiz yıl yaptığı savunma harcamalarını aşmasının beklendiğini kaydetti. Uzay, istihbarat ve uzun menzilli saldırı kapasitesi gibi stratejik alanlarda da kapasite artırımı ihtiyacını vurguladı. “Hiçbir tabu sorgulanmadan kalamaz. Karşılıklı savunma, AB için isteğe bağlı değildir. Madde 42’nin öngördüğü yükümlülüktür.” şeklinde konuştu ve Avrupa’nın karşılıklı savunmata kolektif taahhüdün ağırlığını artırma gereğini netleştirdi.
OY BİRLİĞİ HER ZAMAN ZORUNLU DEĞİL ifadesiyle, karar alma süreçlerinde hız için bazı durumlarda oy birliğine zorunluluk olmadığını belirtti. Gönüllüler Koalisyonu benzeri girişimlerin güvenlik işbirliğine örnek olduğunu dile getirerek, AB’nin İngiltere, Norveç, İzlanda ve Kanada gibi ortaklarla ilişkilerini güçlendirmek istediğini açıkladı. Ayrıca yeni Avrupa Güvenlik Stratejisi’nin hazırlanması gerektiğini ifade etti; ticaret, finans, standartlar, veri güvenliği, kritik altyapılar ve teknoloji platformlarının güvenlik açısından yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
Ukrayna savaşının sanayi kapasitesinin önemini gösterdiğini belirten von der Leyen, savunma ve sivil sektörler arasındaki sınırların giderilmesi gerektiğini vurguladı. Otomotiv, havacılık ve ağır makine sanayilerinin savunma değer zincirinin parçası olarak görülmesinin önemine dikkat çekti. Yapay zeka, siber güvenlik, insansız sistemler ve uzay teknolojileri gibi çift kullanımlı alanlarda inovasyonun hızlandırılmasının anahtar olduğuna vurgu yaparak, Kiev’de kurulan AB Savunma İnovasyon Ofisi’nin Avrupa üretimini Ukrayna’nın hızlı inovasyon yaklaşımıyla birleştirmeyi amaçladığını belirtti.
Dronların Ukrayna’ya sağlanan hasarın yaklaşık %80’inden sorumlu olduğuna işaret eden von der Leyen, bu alanda üretim ve inovasyonun hız kazandığını söyledi. Avrupa’daki farklı silah sistemlerinin birlikte çalışabilirliğinin yazılım ve yapay zeka ile güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Savunma harcamalarının artırılmasının Avrupa ekonomisi için yeni bir sanayi büyüme fırsatı yaratacağını sözlerine ekledi.