Ali Duman’ın Yenilikçi Kira Sözleşmesi: Kira Bedelinin Altın Üzerinden Belirlenmesi

Ali Duman'ın Yenilikçi Kira Sözleşmesi

Malatya İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Profesörü Ali Duman, Ankara'nın Altındağ ilçesi Doğantepe Mahallesi'ndeki evini kiraya vermek amacıyla sıradışı bir sözleşme hazırladı. Duman, bu sözleşmede aylık kira bedelini 7 gram altın, yıllık kira bedelini 84 gram altın ve depozito ücretini ise 500 dolar olarak belirledi.

Prof. Dr. Duman, kötü niyetli kiracılarla karşılaşmamak için böyle bir yöntem geliştirdiğini ifade ederek şu açıklamalarda bulundu:

• - Evinizi kiraya verdiğinizde, yılbaşında belirlediğiniz kira miktarı başlangıçta kiracı için yüksek görünse bile, örneğin maaşının 5'te 1'ine tekabül etse bile, yıl sonunda bu oran yarı yarıya düşmekte, 10'da 1'ine kadar inebilmektedir.
• - Daha önce evimi 1500 liraya bir memura kiraya verdiğimde, o dönemdeki memur maaşı yaklaşık 7500 lira civarındaydı.
• - 1 yıl boyunca kira 1500 lira olarak devam ederken, bu memur arkadaşımızın maaşı ocak ve temmuz zamlarıyla yaklaşık 12 bin liraya ulaştı. Böylece kira, artık maaşının 8'de 1'ine denk gelmiş oldu.
• - O yıl hükümet yüzde 25 kira artışı olacağını duyurdu ama bizim kiramız 1800 lirada kalmıştı. Normal şartlarda 35 bin liranın 5'te 1'i 6 bin 500-7 bin lira olurken, kira 2 bin 500 lira olarak kalmış ve bu durumu artıramamıştık.
• - Hükümet yüzde 25'lik artışları sonlandırdığında, kirayı yüzde 300 ya da 400 artırmak zorunda kalıyordum ki, 2 yıllık kaybımı telafi edebileyim; fakat bu da pek mümkün olmuyordu.
• - Memur kiracının maaşı kaç lira olursa olsun, onun 5'te 1'ine denk gelecek bir kira belirlemeyi uygun gördüm. Kiracım da bunu kabul eder diye düşünmüştüm. Ancak bu durumda sürekli kiracımın maaşını takip etmem gerekecekti ki bu da etik bir durum değil.
• - Bunun yerine kiracının da mağdur olmayacağı, benim de haklarımın korunacağı bir sistem geliştirdim. En mantıklısı, kirayı gram altın üzerinden sabitlemek oldu.

Duman, kirayı 19 bin liraya denk gelen 7 gram altında sabitlemeye karar verdiğini belirterek şunları ekledi:

• - Her ayın 15'inde kapalı çarşıda gram altın fiyatı neyse, 7 gram altını onunla çarparak kira belirlenmiş olsun. Böylece enflasyondan dolayı bir kaybım olmamış olacak.
• - Elbette bu durum kiracılar açısından biraz olumsuz gözükebilir, bunu kabul ediyorum.
• - Bunun çözümü olarak; kiracının da kafası karışmasın, biz de hesap kitap işine boğulmayalım diye, kirayı 19 bin ya da 20 bin lira sabitlersek, yıllık artışı 7 gram altın üzerinden yapmanın daha adil olacağına kanaat getirdim. Böylece, yıllık enflasyon karşısında aylık kiram erirse bile, en azından yıl sonunda kaybımı telafi edecek bir miktar artış olacağını öngördüm.
• - Ayrıca, hükümetin açıkladığı enflasyon rakamlarının olumsuz etkilerinden korunmanın bu şekilde mümkün olacağını düşündüm.
• - Aksi takdirde evimi kiraya vermeyi düşünmüyorum. Çünkü kiraya ilişkin yasalar tamamen ev sahiplerinin aleyhine, kiracılar kendi evleri olsa bile kiraya ev tutarak ev sahiplerini mağdur edebiliyorlar.

Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Odası (ATEM) Başkanı Hakan Akçam, "Ankara Altındağ ilçesinde bir kiralık konutun camındaki yazıyı gören bir meslektaşım benimle irtibata geçti. Ben de bu vesileyle mal sahibini arayıp ne kadar kira istediğini sordum. Ev sahibi, '7 gram altın karşılığında bir kira bedeli istiyorum' diye ifade etti. Ben normal bir vatandaş gibi kendisiyle konuştum. Esnaf ya da ticaret yapan bir kiracı istemediğini söyledi. Vatandaşın mevcut durumda konut fiyatlarına yetişmekte zorlandığı aşikar. Ev sahiplerinden farklı talepler geliyor, bunlara tanık oluyoruz ve bu durum bizleri üzüyor. Ancak her ev sahibi aynı şekilde davranıyor, demek doğru değil. Bazı art niyetli ev sahipleri, durumu farklı yönlere çekip, yıllık artışı ya da kira bedelini artırmak için çeşitli yöntemler geliştiriyorlar." diyerek durumu değerlendirdi.