Almanya’da Zorunlu Hizmet Tartışması: Gençler Sokaklarda, Vicdani Red ve Gönüllü Hizmet Dengenin Bedeli

Almanya’da gençler, yeni askeri hizmet politikasının getirdiği kısıtlamaları gündelik yaşamlarına taşıdı. On binlerce kişi, yasa kapsamındaki değişikliğin özgürlükleri zora soktuğunu savunarak şehir sokaklarına çıktı. Düzenlemenin 17 ile 45 yaş arasındaki erkeklerin yurtdışına çıkmadan önce izin almasını zorunlu kıldığı, uzun süreli seyahatlerde ise silahlı kuvvetlerin onayını şart koştuğu belirtiliyor. Hükümetin yanıtı ise barış zamanı dahi geçerli olan bu kuralın savunma ve güvenlik politikalarının bir parçası olduğudur.

Günün en çok konuşulan noktalarından biri ise gençlerin bu değişiklik karşısında gösterdiği tepki oldu. Protestolar, eğitim veya iş amacıyla dışarı çıkmak isteyenlerin de orduda izin almak zorunda kalacağını iddia edenler tarafından desteklendi. Savunma Bakanlığı bu uygulamanın, orduya katılım süreçlerini izlemek amacıyla tasarlandığını doğruladı. Gençler arasında ise özellikle görevi reddedenler baskın bir çoğunluk oluşturuyor ve gönüllülük esasına dayanan mevcut modelin geleceği belirsizleşiyor.

Almanya’nın mevcut askeri sistemi gönüllülük temelinde çalışıyor olsa da, 18 yaşını tamamlayan erkeklerin askeri uygunluk anketine girmesi zorunlu hale geldi. Bu durum, zorunlu askerlik yeniden gündeme gelebilir düşüncesini da beraberinde getiriyor. Bakanlık, acil durumda askerlerin yerini bilmenin kritik olduğunu ifade ediyor.

Gözler, vicdani red hakkının güncel durumunda çevrili. Deutsche Welle’a göre, ülkedeki lise ve üniversite öğrencileri çeşitli şehirlerde sokaklara çıkarak yasa değişikliğini eleştirdi. Perşembe günü yapılan ülke çapındaki protestolar, bu yılın ikinci okul grevi olarak kayda geçti. 2025 Aralık’ında yaklaşık 55 bin kişinin 90 şehirde gösteri yaptığı kayıtlarda yer alıyor; çoğu katılımcı vicdani ret hakkını savunuyor ve savaşa karşı duruşunu belirtiyor. Berlin’de öğrenciler Meclis merdivenlerinin önüne bırakılan asker botlarına karşı “bu botları giymiyoruz” mesajını ekledi.

Vicdani redci sayısı son yıllarda artış gösteriyor. Federal Aile İşleri ve Sivil Toplum Dairesi (BAFzA) verilerine göre 2024 yılında toplam 3.867 başvuru yapıldı; önceki yıla göre yüzde 72 artış yaşandı. Anayasa, vatandaşların askere gitmeme hakkını güvence altına alırken, vicdani reddin danışmanlığı konusunda çeşitli hizmetler sunuyor. Zorunlu askerlik uygulaması uzun yıllar sürmüş olsa da, sivil hizmet seçeneği de mevcuttu. Bu uygulama 2011’de durduruldu; ancak güvenlik krizinde parlamentonun kararına bağlı olarak yeniden hayata geçirilebilir.

Ulusal savunma durumu ilan edildiğinde, 18 ile 60 yaş arasındaki erkeklerin teorik olarak askere alınma ihtimali bulunuyor. Şimdiki durumda, izin başvurularının rutin olarak onaylanması bekleniyor ve askerliğin gönüllü devam etmesi halinde bu izinler verilecek. Sürecin tam olarak nasıl işleyeceği ise netleşmiş değil.