Artemis II Görev Güncellemesi: Yakıtlı Prova ve Ertelenmelerin Ardındaki Teknik İnceleme

Artemis II için planlanan görev, astronotları Ay’ın etrafında dolanıp Dünya’ya dönmelerini sağlayacak şekilde tasarlandı. Kapsülde atmosfere girme hızı yaklaşık olarak saatte 40 bin kilometre olarak öngörüldü; bu, tarihsel olarak rekor bir dönüş hızını temsil ediyor. NASA mühendisleri, fırlatmadan önceki hazırlıkları gözden geçirmek amacıyla “wet dress rehearsal” olarak bilinen yakıtlı fırlatma provasını gerçekleştirerek sistemlerin uyumlu çalışıp çalışmadığını test etti.

Prova sırasında roketin yakıt yüklemesi için yaklaşık 700 bin galonluk süper soğuk yakıt kullanıldı. Ancak hidrojen sistemiyle ilgili bir sızıntı, ekiplerin saatler süren sorun giderme çabasına yol açtı. Sızıntıyı kontrol altına almak için roket donanımı ısıtılarak hidrojen akışının durdurulması gerekti ve bu aksiyon, 49 saatlik geri sayım takviminde gecikmelere neden oldu. NASA Yöneticisi Jared Isaacman’ın bildirdiğine göre, sızıntı kötüleşince prova saat beş dakika kala durduruldu. Test esnasında Orion kapsülündeki bir valf sorunu ile ses ve soğuk hava koşullarından kaynaklanan kamera arızaları da yaşandı.

Isaacman, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda karşılaşılan zorlukları beklediklerini ve bu tür testlerin uçuş öncesinde potansiyel sorunları tespit etmek ile fırlatma gününü en yüksek başarı ihtimaliyle gerçekleştirmek amacıyla yapıldığını vurguladı. NASA, fırlatının Mart ayına ertelendiğini belirterek ortaya çıkan teknik sorunları incelemek ve çözmek için ek süre gerektiğini aktardı. Ayrıca ajans, yeni bir fırlatma tarihi netleşmeden önce yakıtlı provanın tekrar yapılacağını duyurdu.

Geçmişte de Birçok Erteleme Yaşandı Artemis II için başlangıçta Nisan’a kadar uzanan fırlatma pencereleri düşünülüyordu; bu pencerelerden biri 6–11 Mart, diğeri ise 1–6 Nisan arasındaydı. Ancak proje daha önce de çeşitli nedenlerle ertelendi. Başlangıç planı 2024 sonu olarak belirlenmişken, Orion kapsülündeki ısı kalkanı ile yaşam destek sistemiyle ilgili teknik sorunlar nedeniyle öngörülen tarih Eylül 2025’e ertelendi. Ardından görev Nisan 2026’ya kaydı ve geçen mart ayında fırlatmanın Şubat 2026’ya çekilebileceği dile getirildi; NASA bu olasılığı da doğruladı. Yakıtlı prova, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nin dona yakın sıcaklık koşulları nedeniyle başlangıçta gecikmeli başladı. Sızdıran hidrojen sistemi ve diğer teknik aksaklıklar, bir sonraki deneme için kapsamlı bir inceleme gerekliliğini ortaya koydu.

Artemis II görevi, astronotları Ay’ın çevresinde dolaştırıp Dünya’ya döndürmeyi amaçlayan heyecan verici bir adımı temsil ediyor. Görev derininde, kapsülün atmosfere girerken elde edeceği hız, rekor kıracak düzeyde hesaplandı. Prova günlerinde, fırlatmadan önce sistemlerin uyumunu kontrol etmek için yakıtlı prova yapıldı; hedef, uçuş öncesi olası sorunları tespit etmekti.

Prova sırasında roketin yakıt yüklemesi için devasa miktarda sıvı yakıt kullanıldı; fakat hidrojen sisteminde yaşanan sızıntı, ekipleri zor durumda bıraktı ve sorun giderme süreci saatlerce sürdü. Sızıntıyı kontrol etmek amacıyla roket donanımı ısıtıldı ve hidrojen akışı durduruldu; bu adım, geri sayım takviminde ciddi bir gecikme yarattı. Prova, beş dakika kala durduruldu ve olayın ciddiyeti nedeniyle sonrası için ek inceleme kararı alındı. Prova sırasında ayrıca Orion kapsülündeki bir valf arızası, ses problemleri ve soğuk havadan kaynaklı kamera sorunları da kaydedildi.

İşin teknik yüzü, zorlukların uçuş öncesinde ortaya çıkarılması ve başarı şansını artırmak amacıyla kavramsallaştırıldı. NASA, fırlatının Mart ayına ertelendiğini duyurdu ve ortaya çıkan sorunları çözmek için ek süre gerektiğini belirtti. Yeni bir fırlatma tarihi kesinleşene kadar yakıtlı proyanın bir kez daha tekrarlanması planlanıyor. Geçmişteki ertelemeler bu projenin karmaşıklığını ve güvenlik odaklı yaklaşımı yansıtıyor; başlangıçta Nisan’a uzanan pencereler düşünülmüş, ancak teknik ve program odaklı engeller nedeniyle tarih sürekli değişmiştir.