Üreticilerin mevcut desteklerden yararlanması için uygulanan kayıt süreçlerinin zorunlu kılınması eleştiriliyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı Erhan Adem, kayıtların eksik olması durumunda çiftçinin destekten mahrum kaldığını belirterek, eşit destek alma hakkının bu süreçte zedelenmesi ihtimaline dikkat çekti. Vergi veya SGK borcu olanlara destek verilmediği kararıyla birlikte, tarım girdilerinin her yıl artması karşısında üreticinin borçlanmadan üretim yapmasının giderek güçleştiğini ifade etti. Bu durum, mevcut üretimi daha zor bir zemine çekip, üreticinin çalışma ve üretim haklarını fiilen sınırladığını vurguladı.
Adem, Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemenin tarımsal krediler ve destekleme koşulları üzerinde getirilen kısıtlamalarla ilgili yazılı açıklamasında, kararın kamuoyunda tarımsal üretimi devre dışı bırakacağı ve ithalata teşvik eden bir yaklaşım olarak değerlendirildiğini kaydetti. Tarım politikalarının yerli üreticiyi görmeyi bırakıp krizleri derinleştirdiğini ifade eden Adem, artan girdi maliyetleri, dalgalı piyasa koşulları ve iklim krizinin baskısı altındaki çiftçinin, devlet desteğine en çok ihtiyaç duyduğu bu dönemde kararın üreticiyi daha da çaresiz bıraktığını vurguladı.
Adem, mazot-gübre desteğini beklerken yeni modelde bunun yerine “temel destek” adı altında daha düşük ve uyumsuz bir ödeme sistemi getirildiğini belirtti. Bu yaklaşımı “üretim için gerekli girdileri karşılayabilme hakkı’nın gaspı” olarak nitelendirdi. Ayrıca, Çiftçi Kayıt Sistemi, Örtüaltı Kayıt Sistemi ve Hayvancılık Bilgi Sistemi gibi kayıt dayatmalarının üreticiyi bürokrasiyle boğduğunu, kayıtları eksik olan çiftçinin destek almaktan mahrum kalacağını söyledi. Bugün bu kararnameyle birlikte üreticinin sahip olması gereken haklar ya elinden alınmış ya da kullanılamaz hale getirilmiştir ifadesiyle dikkat çekti.
Adem, kararnameyle beraber vergi veya SGK borcu olan üreticilere destek verilmemesi kararının altını çizdi ve şu noktaları paylaştı: tarımda zorunlu girdiler her yıl artarken, borçlanmadan üretim yapmanın giderek mümkün olmadığını; borcu olan üreticinin destek dışına çıkarılmasının çalışma ve üretim haklarının fiilen yok sayılması anlamına geldiğini belirtti. Ayrıca, üretim çeşitliliğini sürdüren çiftçiler için getirilen “ya bu ya bu” dayatmasıyla, çiftçinin risk yönetimini kendi başına sınırlamak zorunda bırakıldığını söyledi. Devlet bankaları ile özel bankalar arasındaki farkın ortadan kalkmasının, devletin üreticinin yanında durma sorumluluğunu zayıflattığını ve tarımsal destek politikalarında eşitsizliği derinleştirdiğini dile getirdi.
Sonuç olarak, Adem, üreticilerin sahip olması gereken hakların bu kararnameyle ya ellerinden alındığını ya da kullanılamaz hale getirildiğini ifade etti. Finansmana erişim, öngörülebilir üretim planlaması, farklı üretim kollarını sürdürebilme ve desteklerden eşit biçimde yararlanma gibi temel hakların korunması gerektiğini vurguladı. “Çiftçiye destek verin. Köstek olmayın. Yerli üreticiye alan açın.” mesajıyla, Türkiye’nin tarımını ithalata bağımlı bir konuma sürükleyen uygulamaların karşısında üreticinin yanında yer alınması çağrısını tekrarladı.
News
