Çiftçilerin Zor Durumu: Arazi Satışları Artıyor

Yüksek üretim maliyetleri ve düşen alım fiyatları, birçok çiftçiyi zor bir duruma sokmuş durumda. Geçtiğimiz yıl, başta limon olmak üzere ağaçlarını sökerek üretimden vazgeçen çiftçiler, bu yıl ise arazilerini satılığa çıkarmaya başladı. Deprem sonrası büyük göç veren ve Türkiye’nin en önemli tarım alanlarından biri olan Hatay’da, çiftçilerin artık üretim maliyetlerini karşılamakta zorlandıkları belirtiliyor.

Antakya Ziraat Odası Başkanı Mehmet Muzaffer Okay, bu durumu şöyle aktarıyor: “Çiftçinin çözümü, çiftçiliği bırakmak. Etrafımızda inanılmaz derecede satılık tarlalar var. Herkes bir şekilde toprağın bir kısmını satıp küçülme ya da bu işin içinden çıkma peşinde. Bu sadece Hatay’a özgü bir durum değil. Türkiye’deki tüm üreticilerin benzer sıkıntılar yaşadığını gözlemliyorum. Kimle konuşsam, tarla satmaktan bahsediyor.”

İlan sitelerinde, onlarca dönüm arazi üzerindeki ağaç ve mahsullerle birlikte alıcı bekliyor. Örneğin, Hatay Dörtol’da 15 yıllık portakal ağaçlarının bulunduğu bir bahçe 70 milyon TL’den satışa sunulurken, yine Hatay’da 30 dönümlük başka bir bahçe 115 milyon TL’ye satılmakta. Bunun yanı sıra, başka bir portakal bahçesi de 5 milyon 100 bin TL’ye alıcı arıyor.

Üretim maliyetlerinin artması, çiftçilerin gelirlerini önemli ölçüde düşürmekte. Pamuk başta olmak üzere birçok üründe daha az kazanç sağlandığına dikkat çeken Okay, “Geçen yıl 28 TL olan pamuk fiyatı, bu yıl 23 TL’ye düştü. Toptan satılan zeytinyağının litresinin fiyatı ise bölgede 235 TL’den 180 TL’ye geriledi. Araziniz var, bir kısmına buğday, bir kısmına pamuk ekmişsiniz ama hiçbirinden para kazanamıyorsunuz. Borcumuz katlanmış durumda; bütün girdi maliyetleri geçen senenin yüzde 100 üstünde. Şu anda arazinin dönümü 300 bin TL. 100 dönüm tarla 30 milyon TL. Şimdi bunu bankaya koysak ne alırız? Tarlada alacağı hiçbir kâr yok.” diye konuştu.

Zarar eden çiftçiler, üretimi bırakıp tarlalarını satmaya yöneliyor. İnternet sitelerindeki ilanlar, Türkiye’nin dört bir yanında satışa sunulan tarım arazileriyle dolup taşıyor. Tarlalarda satılamayacağı düşüncesiyle hasat edilmeyen mahsüller ve meyve ağaçları da dikkat çekiyor.

SGK verilerine göre, çiftçi sayısı her geçen yıl hızla azalmakta. 2019’da 600 bin 787 olan çiftçi sayısı, pandeminin etkisiyle 2020’de 547 bine kadar düştü. Bir süre 500 bin seviyesine tutunan çiftçi sayısı, 2023 yılında 460 bin 260’a kadar geriledi. Bu erime, maliyetlerin artışı ve çiftçilerin gelirlerinin büyük oranda azalması ile 2024’te hızlanması bekleniyor. SGK verilerine göre, ağustos itibarıyla çiftçi sayısı 413 bin 865’e kadar düştü. Birçok çiftçi ekim yapmayı bırakırken, bazıları ise umudunu buğdaya bağlamış durumda.

Muzaffer Okay, son durumu şu şekilde özetliyor: “Pamuk para etmedi. Mısır fiyatları bir süre yükseldi, ardından 1 milyon ton mısır ithal edilince fiyatlar düştü. Meyve dalında da sorunlar yaşanıyor. Çiftçiler, patates ve soğan ekmeye yöneldi. Şimdi ise insanlar nefes almak için buğdaya yöneldi.”