Çin Sanayi Şirketleri Karlarında Ağustosdaki Artış ve ABD-Çin Ticaret Gerginliğinin Etkileri

Ulusal İstatistik Bürosu (UİB) verilerine göre, yıllık cirosu 20 milyon yuanı aşan sanayi işletmeleri, Ağustos 2025 itibarıyla önceki yılın aynı dönemine göre toplam kârında %20,4'lük bir artış kaydetti. Mayıs, haziran ve temmuz aylarında görülen düşüşlerin ardından Ağustos’ta toparlanma yaşandı ve ilk sekiz ayın karlılığı da pozitife dönüştü.

İlk sekiz ay için yıllık bazda kâr artışı yaklaşık %0,9 olarak kaydedildi. Şirketlerin karları, yılın ilk dört ayında geçen yılın aynı dönemine göre %1,4 artış gösterdikten sonra mayıs-temmuz dönemiyle birlikte ilk 7 ayda %1,7 azalmıştı. Bu dönemdeki dalgalanmaların ardında küresel ticari gerilimin etkisi yatıyor.

Çinli sanayi firmalarının kârları, mayıs ayında %9,1, haziran ayında %2,8 ve temmuz ayında %1,5 düşüş gösterdi. Bu tablo, ABD-Çin arasındaki tarife mücadelelerinin belirsizliğini artıran baskıya işaret ediyor.

Tarife restleşmesinin dinamikleri ABD Başkanı Donald Trump, 2 Nisan’da Çin de dâhil olmak üzere bazı ticaret ortaklarına ek gümrük vergileri uygulama kararı almıştı. Çin ise karşılık vererek bu süreci başlatmış oldu. Başlangıçta tarife oranları ABD tarafında %145’e, Çin tarafında ise %125’e kadar yükseldi. Ancak gerilim, tarafların karşılıklı olarak tarife düşürmeyi kararlaştırdığı görüşmelere zemin hazırladı.

Görüşmeler, 10-11 Mayıs tarihlerinde İsviçre’nin Cenevre kentinde yapıldı ve gümrük vergilerinin 90 gün süreyle karşılıklı düşürülmesi yönünde karar alındı. 14 Mayıs itibarıyla ABD’nin Çin mallarına uyguladığı vergi oranını %145’ten %30’a ve Çin’in ABD mallarına uyguladığı vergi oranını %125’ten %10’a düşürmesi kararlaştırıldı.

İki ülkenin heyetleri, 9-10 Haziran’da Londra’da üçüncü tur görüşmelerinde daha önceki mutabakatın uygulanmasına ilişkin tedbirler konusunda uzlaşmaya vardı. Ardından 28-29 Temmuz’da Stockholm’da yapılan dördüncü turda geçici uzlaşmanın 12 Ağustos’tan itibaren 90 gün daha uzatılması konusunda anlaşma sağlandı. Son olarak, 14-15 Eylül’de Madrid’de görüşen heyetler, uzlaşmanın süresinin dolacağı 10 Kasım öncesinde ekimde yeniden bir araya gelme kararı aldılar.