Çok Seviye Seçilim Teorisi ve Marmotlar Üzerine Araştırma
Çok Seviye Seçilim Teorisi ve Marmotlar Üzerine Yapılan Araştırma
Geleneksel evrim teorisi, doğal seçilimin bireylerin sahip olduğu özellikler üzerinden şekillendiğini öne sürer. Örneğin, daha fazla sosyal bağlantıya sahip memeliler genellikle daha uzun bir yaşam süresine ve daha fazla yavruya sahip olurlar. Ancak çok seviyeli seçilim teorisi, doğal seçilimin aynı anda hem bireylerin özelliklerine hem de bulundukları sosyal grubun özelliklerine etki edebileceğini savunmaktadır.
Colorado'daki Rocky Mountain Biyolojik Laboratuvarı, 1962 yılından bu yana sarı karınlı marmotları (Marmota flaviventris) gözlemlemektedir. Bu çalışma, dünyada bireysel olarak tanımlanabilir yabani memeliler üzerine yapılan en uzun ikinci araştırma olma özelliğini taşımaktadır. 2003 yılından itibaren araştırmacılar, marmotların sosyal etkileşimlerine odaklanmaya başlamışlardır. Oyun ve birbirlerini temizleme gibi davranışlar üzerinden toplamda 1294 marmot incelenmiştir. Bu hayvanlar, 180 farklı sosyal grup içerisinde yer alarak, iki ila 35 bireyden oluşan gruplar halinde gözlemlenmiştir.
Araştırmacılar, marmotların sosyal ağlarını haritalayarak iki önemli soruyu yanıtlamaya çalışmışlardır:
- Sosyal ilişkiler bireylerin hayatta kalmasını ve üremesini nasıl etkiliyor?
- Sosyal gruplar bireylerin hayatta kalmasını ve üremesini nasıl etkiliyor?
Bu sorular eş zamanlı olarak incelenmiştir, çünkü marmotlar hem sosyal ilişkilerinden hem de gruplarından aynı anda etkilenmektedir. Araştırma sonuçları, grup seviyesinde de doğal seçilim olduğunu ortaya koymuştur. Bireylerin sahip olduğu sosyal ilişkilerin hayatta kalma ve üreme üzerindeki etkisi 0.76 olarak ölçülürken, grup özelliklerinin etkisi 1.03 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular, grup yapılarının bireysel özelliklerden daha etkili olduğunu göstermektedir.
Bireysel ve grup düzeyindeki etkiler her zaman uyumlu olmamıştır. Örneğin, daha az sosyal ilişkiye sahip bireyler avantajlı bulunurken, daha sosyal gruplarda yaşayan marmotlar daha başarılı sonuçlar elde etmiştir. Bu durum, karmaşık doğal süreçlerin beklenmedik sonuçlar doğurabileceğini kanıtlar niteliktedir. Marmotlar üzerinde gerçekleştirilen bu çalışma, insan toplulukları gibi karmaşık sosyal yapıların da evrimsel sürecin bir parçası olduğunu düşündürmektedir.
Çok seviyeli seçilim teorisi, yalnızca hayvanlar için değil, insanlar için de geçerli olabilir. Bu araştırma, California Üniversitesi, Santa Barbara’dan Conner Philson ve California Üniversitesi, Los Angeles’tan Daniel T. Blumstein tarafından yürütülmüş olup, popüler bilim platformu The Conversation'da yayımlanmıştır. Araştırmacılar, bulgularını halkın anlayabileceği bir şekilde paylaşarak çok seviyeli seçilim teorisi tartışmalarına önemli bir katkı sağlamışlardır.
Marmotlar, sincapgiller (Sciuridae) familyasına ait bir kemirgen türüdür ve teknik olarak sincaplarla akraba sayılmaktadırlar. Marmotlar, yer sincaplarının en büyük üyeleri arasında yer alır ve genellikle dağlık ve açık alanlarda yaşamaktadırlar. Vücutları kalın, bacakları kısa ve kuyrukları daha tüylüdür. En yaygın türlerinden biri olan sarı karınlı marmot (Yellow-bellied Marmot), Kuzey Amerika'nın dağlık bölgelerinde yaygın olarak görülmektedir.
Sincaplarla olan akrabalıkları nedeniyle benzer özellikler paylaşsalar da, yaşam biçimleri ve fiziksel yapıları onları farklı bir grup haline getirmektedir.