Doğu Bölgesi’nde Çocuk İşçiliği ve Denetimsiz Altın Madenciliği Krizi: Niimbada’daki Son Yıkım
Niimbada köyünde son dört yılda yaşanan aralıksız madencilik felaketleri, aileleri derinden sarsmaya devam ediyor. Evlerinden umutla çıkan gençler arasında 16 yaşındaki Mohamed Bangura ile 17 yaşındaki Yaya Jenne, kaçak kazı yapılan çukurun çökmesi sonucu hayatlarını kaybetti. Bu olay, bölgede kontrolsüz altın madenciliğinin hızla yayıldığını ve en az beş çocuğun ölümüne yol açtığını gösteren en güncel örneklerden biri olarak dikkat çekiyor.
Geçmişte elmasla tanınan Doğu Bölgesi’nde, yatakların tükenmesiyle birlikte yasa dışı ve geleneksel altın madenciliği çoğaldı. Tarım arazileri, eski mezarlıklar ve nehir yataklarında, kimi zaman 4 metreye kadar derinliklere ulaşan çukurlar ortaya çıkıyor. Yerel okullarda görevli yöneticiler ve aktivistler, bazı bölgelerde çocukların okulu bırakıp madenlerde çalışmaya yöneldiğini belirtiyorlar. Yaya Jenne’nin annesi Namina Jenne, beş çocuk annesi olarak yaşananları şöyle özetliyor: “Kendisi madene gitmesini istemedim; giderse durduramam diye düşünürdüm.”
Kriz sadece çocukların eğitimine zarar vermekle kalmıyor; gerçek anlamda temelleri sarstı. Gbogboafe Alyadura Ortaokulu müdürü Roosevelt Bundo, öğretmenlerin dargınlıkla derslerini bırakarak madene yöneldiğini ve öğrencileriyle birlikte çalıştıklarını belirtiyor. Devletten aldıkları maaşlar, madenden kazanılacak gelire kıyasla pek bir anlam ifade etmiyor. Maden alanlarının çevresinde kurulan küçük kamplar, son iki yılda kasabalara dönüşüyor; acil hayatta kalma ihtiyacı, siyasi tartışmalardan ve eğitim vaatlerinden öne geçiyor.
17 yaşındaki Kombu Sesay gibi gençler, avukat olmayı arzulasalar da annelerini desteklemek için ulusal asgari ücretin yarısından bile az bir ücretle çalışmaya devam ediyorlar; bu, hayatlarını riske atmayı gerektiriyor. Yerel çocuk koruma aktivisti Sar Ansumana, madenlerin neden bu kadar hızlı boşalmadığını şu sözlerle açıklıyor: “Bazı ebeveynler başka seçenekleri olmadığını söyler; fakirlik ve dul kalmışlık bu sorunun temel nedenleri arasındadır.”
Enformasyon Bakanı Chernor Ba, hükümetin eğitime GSYİH’nin yaklaşık %8,9’unu ayırdığını belirtse de, aktivistler acil bir yardım çağrısı yapıyor: “Yardıma ihtiyacımız var. Dualara ya da vaatlere değil, somut yardıma.” Niimbada’daki kayıpların sadece iki gençle sınırlı kalmadığı, güvenilir gelir kaynakları bulamayan geniş bir nesil için fırsatların giderek kapanmakta olduğu görülüyor.