Dövme Makyajı ve Sağlık: Avrupa Çalışmasıyla Gözler Güvenlik ve Uzun Vadeli Etkilerde

Batı Avrupa’da yaşayan yetişkinlerin bir bölümünün dövme sahibi olduğu biliniyor; bu oran yaklaşık olarak yüzde 13 ile 21 arasındadır. Ancak, dövmenin uzun vadeli sağlık etkileri konusunda elde edilen kanıtlar hâlâ sınırlı kalıyor. Ön çalışmalar, mürekkebin lenf düğümlerinde birikme potansiyeli gösterse de bunun iltihaplanma ya da nadir durumlarda lenfoma gibi sonuçlara yol açabileceğini işaret ediyordu.

Son dönemdeki en dikkat çekici araştırmalardan biri, 2025 yılında Danimarka Güney Üniversitesi (SDU) tarafından yayımlandı. BMC Public Health dergisinde yayımlanan çalışmada, dövmesi olan kişilerin cilt kanseri ve lenfoma için daha yüksek bir risk taşıdığı ileri sürüldü. Rastgele seçilmiş ikizlerden oluşan bir kohort üzerinde yapılan analizde, dövmesi olan ikizlerin cilt kanseri riskinin yaklaşık dört kat daha yüksek olduğu belirtildi. Aynı araştırmada, dövmenin büyüklüğünün de risk üzerinde etkili olabileceğine vurgu yapıldı. Büyük, avuç içinden daha geniş dövmelerin riskleri artırabileceği ifade edildi ve çalışma ortak yazarı Signe Bedsted Clemmensen, mürekkep miktarının artmasıyla riskin de yükseldiğini belirtti. Clemmensen, lenfoma için risk oranının yaklaşık 2,7 kat, cilt kanseri için ise önceki bulgulara kıyasla 2,4 kat artış gösterdiğini ifade etti.

Uzmanlar ise bu bulguların henüz erken aşamada olduğunu ve çok sayıda değişken nedeniyle sınırlı kalabileceğini vurguluyor. Mürekkep türleri, dövmenin vücuttaki konumu, kanser alt türleri ile genetik ve çevresel etkenlerin daha kapsamlı olarak incelenmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Clemmensen, daha uzun süreli ve daha geniş katılımlı çalışmalar gereğini belirtiyor ve biyolojik mekanizmaların da netleşmesi gerektiğini dile getiriyor.

Araştırmacılar, dövmenin kesin olarak kansere yol açtığına dair somut kanıt olmadığını belirtiyor; bununla birlikte diğer potansiyel risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyorlar. Dövme ekipmanlarının sterilizasyonunun enfeksiyon riskini azaltmada önemli olduğu, kullanılan mürekkeplerin güvenliğinin ise uzun vadeli etkiler açısından kritik olduğuna işaret ediliyor. Dövme mürekkeplerinin pigmentler ile taşıyıcı sıvılardan oluştuğu ve içeriklerin küresel olarak ithal edildiği için net bir takibin her zaman yapılamadığı da dile getiriliyor.

Avrupa Birliği’nin 2022 REACH düzenlemesi kapsamında dövme ve kalıcı makyaj mürekkeplerinde 4.000’den fazla maddeyi kısıtladığı, tüm mürekkepler için açık etiketleme zorunluluğu getirdiği belirtilirken, diğer ülkelerde düzenlemelerin daha gevşek olduğu ve Birleşik Krallık’ın benzer sınırlamaları hayata geçirmeyi planladığı ifade ediliyor. Uzmanlar, dövmelerin hijyenik ortamlarda yapıldığında genel olarak güvenli olduğunu düşünüyor; fakat uzun vadeli etkiler konusunda daha fazla veri gerektiğini savunuyorlar. Bu haber, bilimsel araştırma bulgularına dayanır ve kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurmaz. Sağlıkla ilgili kararlar alınırken bir uzmana danışılması önerilir.