Dünya Sağlık Örgütü’nden Sigarayı Bırakma Tavsiyeleri

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), sigarayı yalnızca bir bağımlılık olarak değil, aynı zamanda ciddi bir hastalık olarak tanımlamaktadır. Sigara kullanımının neden olduğu hastalıklar sonucunda her yıl dünya genelinde yaklaşık 5 milyon insan hayatını kaybetmekte, Türkiye'de ise bu rakam 100 bini bulmaktadır. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Muharrem Tokmak, sigarayı bırakma sürecinde kararlı olmanın, tetikleyici ortamlardan uzak durmanın ve gerektiğinde profesyonel destek almanın önemini vurguluyor. Bu bağımlılıktan kurtulmak isteyenlere ise şu tavsiyelerde bulunuyor:

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Muharrem Tokmak

Sigaranın en temel risk faktörü olduğu akciğer kanseri, KOAH, astım ve kronik bronşit gibi solunum hastalıkları ile birlikte, ağız, gırtlak, yemek borusu, pankreas, mesane, böbrek ve prostat kanseri gibi birçok kanser türüyle de yakından ilişkilidir. Ayrıca, kalp hastalıkları, inme, erken doğum, cinsel bozukluklar, göz hastalıkları ve cilt problemleri gibi pek çok sağlık sorununu da tetiklemektedir. Sigara, insan vücudunun hemen her bölgesine zarar veren binlerce kimyasal madde içermektedir. Pasif içiciliğin de en az aktif içicilik kadar zararlı olduğu unutulmamalıdır. Bağımlılık yapıcı etkisi nedeniyle sigarayı bırakmak zor olabilir ancak bu hem mümkün hem de gereklidir.

Akciğer kanseri, dünya genelinde en fazla ölüme neden olan kanser türleri arasında yer almaktadır ve sigara da bu kanserin en önemli sebeplerinden biridir. Akciğer kanserinin erken belirtileri arasında uzun süreli ve değişken özellikte öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve kilo kaybı bulunmaktadır. Erken teşhis, akciğer kanserinde hayat kurtarıcı bir faktördür. Erken evrede tespit edilen kanser vakalarında cerrahi müdahale ile tamamen kurtulma şansı oldukça yüksektir. Geç evrelerde ise kemoterapi, radyoterapi ve immünoterapik tedavi gibi yöntemler uygulanabilir.

Sigarayı bırakmanın sağlık açısından sayısız faydası bulunmaktadır. Bıraktıktan sonra yaşanan olumlu etkilerden bazıları şunlardır:

• Bıraktıktan 20 dakika sonra kalp atış hızı ve tansiyon düzene girmeye başlar.
• 8 saat sonra kandaki karbonmonoksit oranı azalır, oksijen seviyesi yükselir.
• 24 saat içinde kalp krizi riski belirgin şekilde düşer.
• 2-3 hafta içinde solunum fonksiyonları iyileşir.
• 3-9 ay sonra nefes darlığı ve öksürük azalmaya başlar.

Sigarayı bırakmak için ilk adım, bu alışkanlıktan vazgeçme kararı almaktır. Bunu takiben yapmanız gerekenler şunlardır:

• Ev, araç ve iş yerinizden sigarayı kaldırın.
• Bırakma kararınızı çevrenizle paylaşın ve destek isteyin.
• İlk 3 ay zorlayıcı olabilir; buna hazırlıklı olun ve alternatif aktiviteler planlayın.
• Stresle başa çıkmayı öğrenin; sıkıntılı anlarda derin nefes alıp verin ve o ortamdan uzaklaşın.
• Sigara içmenizi tetikleyen ortamlardan kesinlikle uzak durun.
• Kahve, çay ve alkol gibi tetikleyici içeceklerden uzak durarak bitki çayı ve bol su tüketin.
• Abur cubur yerine meyve ve kuruyemiş gibi sağlıklı atıştırmalıklara yönelin.
• Gerekirse profesyonel yardım alın (nikotin replasman tedavileri, psikolojik destek vb.).

E-sigaralar, sigarayı bırakmaya yardımcı bir araç olarak tanıtılsa da, bu henüz resmi olarak onaylanmamıştır. Bilimsel araştırmalar, e-sigaraların da sigara kadar tehlikeli olduğunu göstermektedir. Yapılan son araştırmalara göre, nikotin alışkanlığından vazgeçmek için e-sigara kullananların çoğu, hem geleneksel sigara hem de e-sigara kullanmaya devam etmektedir.