Dünyanın en güçlü ikinci pasaportu ama vatandaşları kullanmaya bile yanaşmıyor
Japonya, dünya genelinde en güçlü pasaportlara sahip ülkeler arasında yer almasına rağmen, ülke nüfusu içerisinde pasaport sahibi olanların oranı oldukça düşük seviyededir. Son dönemde yapılan araştırmalar, Japonya'da nüfusun yalnızca yaklaşık %17'sinin aktif olarak pasaport sahibi olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, ülkenin uluslararası seyahat ve vatandaşlık oranlarının beklenenin oldukça altında kaldığını göstermektedir.
Özellikle Batı ülkeleriyle kıyaslandığında, Japonya'nın pasaport sahipliği oranları oldukça geride kalmaktadır. Bu fark, ekonomik, kültürel ve sosyal faktörler ile birlikte pandemi sürecinin de etkisiyle daha da belirgin hale gelmiştir.
Düzenli Artış Ama Yetersiz
- 2024 yılında Japonya'da yaklaşık 3.7 milyon yeni pasaport verildi. Bu rakam, 2023'e kıyasla %8.8 oranında bir artış göstermektedir.
- Ancak, bu artış, 2019 yılı verilerine göre %15.2 oranında bir azalmayı temsil ediyor. Yani, pandemi öncesi seviyelere ulaşmak hâlâ zaman alacak gibi görünüyor.
- Şu anki toplam geçerli pasaport sayısı yaklaşık 20.77 milyon olup, bu da Japon nüfusunun yalnızca %16.8'ine tekabül ediyor.
- Amerika Birleşik Devletleri'nde pasaport sahipliği oranı yaklaşık %50 civarındadır.
- Birleşik Krallık'ta ise bu oran %85 seviyelerine ulaşmıştır.
Pandemi Sonrası Durum ve Etkileri
Japonya’nın pasaport sahipliği oranı 2010'lar boyunca genellikle %22-24 arasında seyretmişti. Ancak, COVID-19 pandemisiyle birlikte bu oran dramatik bir şekilde düştü ve halen toparlanma sürecinde değildir.
Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, bu düşük seviyenin nedenleri hakkında net bir açıklama yapmaktan kaçınıyor, ancak uzmanlar ve gözlemler farklı faktörleri işaret ediyor. Japon Seyahat Acentaları Derneği (JATA)’ne göre, pandemi döneminde uygulanan sınır kontrolleri ve seyahat kısıtlamaları, halkın özellikle de genç nüfusun yurtdışına çıkma isteğini büyük ölçüde engelledi.
JATA Başkanı Hiroyuki Takahashi, gençlerin yurtdışına ilgisinin azalmasının uzun vadede Japonya’nın uluslararası rekabet gücünü olumsuz yönde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Yurt Dışında Eğitim ve Nüfus Hareketleri
- 2022 yılı itibarıyla uzun süreli yurt dışı eğitim alan Japon öğrenci sayısı yaklaşık 41.612 seviyesinde olup, 2004'te bu rakam 82.945'e kadar yükselmişti. Bu, ciddi bir gerileme olduğunu gösteriyor.
- 2022-2023 eğitim yılında, kısa ve orta vadeli değişim programlarına katılan üniversite öğrencisi sayısı ise 58.162 olup, 2018 ve 2019 yıllarına kıyasla yaklaşık yarı yarıya azalmış durumda.
Öte yandan, Japonya’da eğitim gören yabancı öğrenci sayısı sürekli artış göstermektedir. Bu durum, ülke içinde yaşanan dengesizlikleri ve toplumdaki değişimleri de beraberinde getiriyor. Japon öğrencilerin yurtdışına çıkma oranının düşük olmasına rağmen, yabancı öğrencilerin ülkeye ilgisi giderek yükseliyor ve bu da ülkenin eğitim ve kültür alanında yeni dinamikler oluşturuyor.