El Nino ve Hürmüz Boğazı: Pirinç Fiyatlarında Küresel Dalgalanma Noktası

Pirinç üzerinden yükselen küresel baskılar, El Nino dalgasının Asya’daki tarım alanlarında yaratacağı olası kuraklıkla birleşerek dünya gıda fiyatlarını etkileyebilir. Tayland başta olmak üzere Asya’nın önde gelen üreticilerinde görülen fiyat artışları, Mayıs ayına özel olarak beyaz pirincin bölgede %20 oranında yükselmesine yol açtı ve Chicago pirinç vadeli işlemlerinde de geçen aya ait artışlar dikkat çekti. Bu durum, yaklaşık 4 milyar insanı besleyen pirinç için alarm zillerinin çalmasına sebep oluyor. Analistler, birkaç ay içinde küresel bir gıda fiyatı şokunun yaşanabileceğini öngörüyor ve ilerleyen dönemlerde fiyatların daha da yükselmesini bekliyorlar. EN SICAK YAZ, EN PAHALI PİRİNCE NEDEN OLACAK BMI analisti Bin Hui Ong, bu yıl görülebilecek ağır El Nino’nun Asya’daki pirinç üretimini olumsuz yönde etkileyebileceğini belirtiyor. Ong’a göre yılın ilerleyen dönemlerinde El Nino’nun yaratacağı sıcak ve kurak koşullar pirinç tarımını zayıflatarak verimlere zarar verecek. Bu kuraklık tehdidi yalnızca üretimi etkilemekle kalmıyor; maliyetleri de yükseltiyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar nedeniyle dizel ve gübre maliyetleri artıyor; bu durum pirinç üretimini doğrudan etkileyen unsurlar arasında. Sulama ve gübre için kullanılan yakıtın büyük ölçüde bu bölgeden geçmesi, maliyetleri küresel olarak yükseltmekte. Tayland ile Kamboçya ve Filipinler’de gübre fiyatları Şubat sonundan bu yana yaklaşık %50 artış gösterdi. Vietnam’da Vinh Long bölgesinde bir çiftçi, artan girdi maliyetleri ve sıcak hava nedeniyle normalde yılda üç hasat yaparken bu yıl birini tamamen ertelemeyi planlıyor. Filipinler yönetimi ise güçlü bir El Nino’nun yıllık pirinç üretimini yaklaşık 700 bin ton veya %3,5 oranında düşürebileceğini açıklıyor. Gıda Fiyat Endeksi ve Piyasa Perspektifi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) gıda fiyat endeksi şu anda yukarı yönlü bir seyir izliyor. Carnegie Rusya Avrasya Merkezi uzmanı Alexandra Prokopenko da, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklıkların enerji ve gübre kıtlığını tetikleyeceğini belirterek, bunun altı ila dokuz ay içinde uluslararası piyasalarda çok daha yüksek gıda fiyatları olarak kendini göstereceğini ifade ediyor.