Emeklilikte Adaletsiz Zam Sistemi ve Gelecek Yıllara Yayılacak Fiyat Farkları

İktidarın mevcut sistemi, emekliler arasında gelecek yıl başında ciddi farklar yaratacak şekilde yeniden şekilleniyor. Enflasyonda belirgin bir sapma olmasa bile memur emeklileri ile işçi, esnaf ve çiftçi emeklileri arasında oluşan zam farkı dikkat çekiyor. 2025 sonu itibarıyla 2.5 milyon memur emeklisi için yaklaşık %21.5, 14.2 milyon işçi, esnaf ve çiftçi emeklisi için ise yaklaşık %11 zam öngörülüyor.

Bir karşılaştırma yapıldığında, maaşı 23 bin lira olan memur emeklisi aylığını 27.927 liraya taşırken, aynı başlangıç maaşına sahip bir işçi emeklisi 25.530 lirada kalacak. Net sonuç olarak işçi emeklisi için bir yıllık kayıp yaklaşık 28.763 lira olarak hesaplanıyor. Bu fark, bugün her iki gruba da 23 bin lira aylıkla başlayan iki emekli için yeni yılda sırasıyla 4.927 lira ve 2.530 lira zam olarak yansıyor. Böylece memur emeklisi 27.927 liraya, işçi emeklisi ise 25.530 liraya ulaşacak ve 2026’da işçi emeklisi için 29 bin liralık bir kayıp daha ortaya çıkacak. Bu zarar her yıl artarak sürüyor ve eşitsizlik tüm maaş gruplarında hissediliyor.

ZAM KAYBI 24 BİNİ AŞACAK Bu adaletsizliğin temel nedeni, emeklilere uygulanan farklı zam yöntemleri. Yılın ikinci yarısında enflasyonun yaklaşık %11 civarında kalması beklenirken, iktidar memur ve memur emeklilerine yılbaşı itibarıyla brüt 1.000 lira seyyanen zam yapacak. Bu, memur emeklisine yaklaşık 800 lira net yansıyacak. Ardından %11 hakem zammı ile geçmiş 6 ayın kaybı olarak yaklaşık %5.7 oranında enflasyon farkı verilecek. Böylece kümülatif zam en düşük memur emeklisi aylığı için yaklaşık %21.5 olarak hesaplanıyor.

İşçi, esnaf ve çiftçi emeklileri için ise yıl başında sadece geçmiş 6 aylık enflasyon oranında, yani yaklaşık %11 zam öngörülüyor. Halen 16.881 lira olan en düşük işçi emeklisi aylığı, yılbaşında 18.738 liraya çıkacak. Eğer iktidar 14 milyon 160 bin emekli dul ve yetimin halini görür ve zammı eşitlerse en düşük emekli aylığı 20.747 liraya ulaşacak. Görmezden gelirse ise en düşük emekli için yıllık zam kaybı 24 bin lirayı aşacak.

Seçim tartışmaları da bu eşitsiz tablo üzerinde dinamikler yaratıyor. Ocak 2024’te benzer bir durum yaşanmış, işçi emeklisi zammı %37.57 iken memur emeklisi %49.25 hesaplanmıştı. Ancak o dönemde belediye seçimleri vardı ve iktidar, 14 milyon emeklili karşısında adaleti sağlamak için işçi emeklisi zammını da %49.25’e yükseltmişti. Şimdiyse karşı bir seçim görünmüyor; 2026’da eşitlik sağlanırsa sorun yok, ancak seçim yok diye adalet de yoksa en düşük memur ve işçi emeklisi arasındaki fark %35.5’ten %46.3’e fırlayabilir.