Eşel Mobil ve Bütçe Dengeleri: Mart-Nisan Dönemi İçin Yeni Perspektifler

Ankara’da bütçe sonuçları ve merkezi bütçe verileri üzerinden yapılan değerlendirmeler, Mart ayını takiben Nisan’da da ciddi bir bütçe açığı beklediğimizi gösteriyor. Eşel mobil mekanizmasının sürdürülebilirliği bu tabloyla ilgili olarak yeniden hesaplanmakta; açığın büyüyebileceği senaryolar gündemdeki yerini koruyor. Şubat ayında 24,4 milyar lira fazla veren bütçe, Mart’ta 229,9 milyar lira açık kaydetti. Ancak bu farkın geçici olabileceği konusunda uzman yorumları var; Şubat fazlasının kalıcı olmadığını işaret eden analizler, gelecek aylarda dengelerin değiştirebileceğini belirtiliyor. Geçen yıl Mayıs ayında tahsil edilen kurumlar vergisinin bu yıl Şubat’a kaydırılması, kısa vadede bütçede güçlü bir görünüm yaratmış olsa da uzun vadede 2026 Mayıs dengelerini olumsuz etkileyebileceği vurgulanıyor. Mart sonrası için Nisan’da da açık verilmesi beklenirken Mayıs ayında açığın daha riskli seviyelere ulaşma ihtimali üzerinde duruluyor. Ekonomi yönetimi ise Orta Doğu’daki savaşın kısa sürede sonlanması ve petrol fiyatlarının hızla geri çekilmesi varsayımıyla hareket ediyor. Ancak savaşın uzaması ve petrolün 100 dolar bandında kalması, bütçe üzerindeki yükü artırıyor. Gazeteci Ercan İnan’ın haberine göre Ankara’da benzin ve motorinde eşel mobilin kaldırılması ya da oranının düşürülmesi gibi seçenekler masada. Farklı senaryolara göre zamlar hesaplanıyor; tamamen kaldırılırsa benzin için yaklaşık 16 lira, motorin için yaklaşık 30 lira zam ihtiyacı doğabileceği belirtiliyor. Enflasyona etkisinin ise bu durumda 5-6 puana kadar çıkabileceği, zamların tamamının değil, sınırlı bir kısmının pompaya yansıtılmasının değerlendirildiği ifade ediliyor. Bu senaryoda enflasyon etkisinin 2-2,5 puanla sınırlı kalması öngörülüyor. Ankara, akaryakıt vergisi, bütçe ve enflasyon arasındaki dengeyi kurmaya çalışırken petrol fiyatlarının 75-80 dolar bandına geri dönmesini bekliyor. EŞEL MOBİL NEDİR? Eşel mobil uygulaması, maliyet değişimlerini akaryakıt fiyatlarına vergi ayarlamalarıyla yansıtarak fiyat oynaklığını azaltmayı amaçlar. Ürün fiyatları, toptancı-dagıtıcı-bayi marjları, EPDK gelir payı ve vergilerin toplamından oluşan akaryakıt maliyeti; uluslararası petrol fiyatları, rafine marjları ve döviz kurları gibi temel belirleyicilerle şekillenir. Son dönemde uluslararası petrol fiyatlarındaki hızlı yükselişe paralel olarak eşel mobil uygulamasına dair düzenlemeler gündeme geldi ve 4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile uygulama devreye alınırken ÖTV tutarlarında da değişiklik yapıldı. BÜTÇE S.O.S VERİYOR Merkezî yönetim bütçesi Mart ayında yeniden açığa dönüştü. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre Mart ayında bütçe giderleri 1 trilyon 460,4 milyar TL olurken gelirler 1 trilyon 230,5 milyar TL olarak gerçekleşti ve açık 229,9 milyar TL seviyesinde kaydedildi. Şubat ayında ise bütçe 24,4 milyar lira fazladan kapatmıştı. Ancak bu başarı, Mayıs ayı kurumlar vergisi tahsilatının Şubat’a alınmasına dayandırıldı. Bu nedenle Şubat fazlası görüldü, fakat Mayıs riske giren dönem olarak öne çıkıyor.