Facebook’tan Meta’ya: Değişim, Krizler ve Yapay Zeka Temelli Dönüşümün İzinde

Facebook, 2004 yılında Mark Zuckerberg ve arkadaşları tarafından kurulan bir sosyal paylaşım ağı olarak doğdu. Zamanla hızla büyüyerek dünya çapında milyarlarca kullanıcıya ulaşan bu platform, Meta çatısı altında geniş bir ekosisteme dönüştü. 22. yılı geride bırakırken, Facebook ilk olarak Harvard’daki öğrencilerle başlayan yolculuğunu küresel bir ağa çeviren bir proje olarak öne çıktı. 2006’da 13 yaşını dolduran kullanıcılara açık hale gelen ve 2007’de MySpace’i geride bırakarak en popüler sosyal medya olarak zirveye ulaşan Facebook, 2012’de 1 milyar aktif kullanıcıya ulaştığında halka açıldı. Aynı dönemde Instagram da 1 milyar dolarlık bir satın almayla grubun çatısına katıldı. WhatsApp ise 2014 yılında 19 milyar dolarlık bir bedelle ekosisteme dahil edildi ve Oculus ile sanal/artırılmış gerçeklik alanında atılan adımlar güçlendi.

İzinsiz veri kullanımı ve güvenlik açığı iddialarının gölgesinde Facebook, küresel düzenleyici baskılarla karşı karşıya kaldı. 2018 yılında Cambridge Analytica skandalı ortaya çıkınca veri gizliliği tartışmaları alevlendi ve Facebook’a yönelik eleştiriler yoğunlaştı. ABD’de 2019’da FTC tarafından verilen 5 milyar dolarlık rekor ceza, platformun veri güvenliği konusundaki zayıflıklarına dikkat çekti. Meta ise rekabet incelemeleriyle de gündemde kaldı; pazar gücünün kötüye kullanılıp kullanılmadığı konusunda hem ABD’de hem de Avrupa’da soruşturmalar başlatıldı.

2021 yılında şirketin adı Meta olarak değişti ve bu ad değişimi, metaverse odaklı bir dönüşüm vizyonunun habercisi oldu. CEO Mark Zuckerberg, beş yıl içinde sosyal medya firmasından çok daha geniş bir metaverse şirketine dönüşmeyi hedeflediklerini belirtti. Teknoloji dünyasında artan enflasyon ve resesyon kaygılarıyla Meta, maliyetleri düşürme yönünde adımlar atmaya başladı. 2022’de çalışan sayısını azaltma kararı alan şirket, 2023’te de binlerce pozisyonu kapatacağını duyurdu ve verimliliği artırmayı amaçladı.

Metaverse’ten yapay zekaya yönelim Meta, başlangıçtaki metaverse ilgisini sürdürmekte zorlandı; bu nedenle bütçe yeniden dengelenerek yapay zeka projelerine kaydırıldı. Ray-Ban akıllı gözlükler bu stratejinin bir parçası olarak popülerlik kazandı ve 2 milyon adetin üzerinde satış elde edildi. 2025 itibarıyla yapay zeka harcamaları ve genel yatırım planları büyümeye devam etti. Şirket, 2023’te Reality Labs biriminde işten çıkarmalarla maliyetleri optimize etti ve 1500 kişinin işine son verdi.

Gelir ve kullanıcı tabanı büyümeye devam etti. Meta’nın yıllık geliri 2025 itibarıyla yaklaşık 201 milyar dolar olarak öngörülüyor; 2024’te ise 164,5 milyar dolarlık bir gelir kaydedildi. Facebook’un günlük aktif kullanıcı sayısı ise yüzde 7’lik bir artışla 3,6 milyara yaklaşırken, hisse performansı da gözle görülür bir şekilde yükseldi. 2024 boyunca hisselerde önemli bir değer artışı kaydedildi ve ağustos ayındaki tüm zamanların en yüksek seviyesi de bu döneme denk geldi. Aralık 2024 itibarıyla Meta’nın istihdamı yaklaşık 79 bin olarak belirtildi.