Fed’den Tarihi Faiz İndirimi: Ekonomik Gelişmeler ve Tahminler
Fed'den Tarihi Faiz İndirimi
ABD Merkez Bankası (Fed), 2020 yılından bu yana ilk kez faiz indirimine giderek faiz oranlarını 50 baz puan düşürüp yüzde 4,75-5,0 aralığına çekti. Bu önemli karar, yalnızca ABD piyasalarını değil, dünya genelindeki finansal sistemleri de etkileyen büyük yankılara sebep oldu. Fed Başkanı Jerome Powell, bu indirimin titizlikle değerlendirildiğini ve mevcut ekonomik veriler ışığında doğru bir adım olduğunu vurguladı.
Fed'in faiz indiriminin hemen ardından, ABD'nin önde gelen bankaları da benzer adımlar atmaya başladı. JPMorgan Chase, kredi faiz oranlarını bugünden itibaren geçerli olacak şekilde 50 baz puan düşürerek yüzde 8 seviyesine çekti. Bank of America da aynı şekilde hareket ederek kredi faiz oranını aynı oranda indirdi. Bu faiz indirimi, piyasalarda kredi maliyetlerinin azaltılması ve ekonomik aktivitenin desteklenmesi amacını taşıyor.
Fed Kararının Ayrıntıları
Fed'in açıklamasında, faiz oranında gerçekleştirilen 50 baz puanlık indirim kararının 11'e karşı 1 oyla alındığı ifade edildi. Michelle Bowman'ın 25 baz puanlık faiz indiriminden yana olduğu ve karşı oy kullandığı belirtildi. Açıklamada, enflasyonda kaydedilen ilerleme ve risk dengeleri doğrultusunda federal fon oranı için hedef aralığın 50 baz puan düşürülerek yüzde 4,75-5,00 arasına indirilmesine karar verildiği aktarıldı.
"Ekonomik Görünümde Belirsizlik Sürüyor"İki gün süren Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından yapılan açıklamada, son ekonomik göstergelere göre ekonomik aktivitenin güçlü bir şekilde genişlemeye devam ettiği belirtildi. Ancak istihdam kazanımlarının yavaşladığı, işsizlik oranının yükselmesine rağmen düşük seviyelerde seyretmeye devam ettiği kaydedildi. Enflasyonun, FOMC'nin yüzde 2 hedefine doğru ilerlediği ancak yüksek kalmaya devam ettiği ifade edilerek, "FOMC, enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2'ye doğru hareket ettiğine dair daha fazla güven kazandı ve istihdam ile enflasyon hedeflerine ulaşma risklerinin kabaca dengede olduğuna karar verdi." denildi.
Ayrıca, ekonomik görünümün belirsizliğini koruduğu vurgulandı ve her iki tarafın risklerine dikkat edildiği belirtildi. FOMC'nin ek ayarlamalar yapmayı değerlendirirken gelen verileri ve gelişen görünümü dikkatlice inceleyeceği ifade edildi. Komitenin, maksimum istihdamı desteklemeye ve enflasyonu yüzde 2 hedefine döndürmeye kararlı olduğu vurgulandı.
Fed'in Ekonomik Tahminleri
Fed, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 5,1'den yüzde 4,4'e düşürdü. 2025 yılı için tahmini yüzde 4,1'den yüzde 3,4'e, 2026 yılı için yüzde 3,1'den yüzde 2,9'a indirilirken, 2027 yılı için yüzde 2,9 olarak belirlendi. Bu tahminler, Fed'in bu yıl toplamda 50 baz puan daha faiz indirimine gidebileceğini gösteriyor.
Bankanın enflasyon tahminleri ise bu yıl için yüzde 2,6'dan yüzde 2,3'e, 2025 için yüzde 2,3'ten yüzde 2,1'e düşürüldü. 2026 ve 2027 için ise enflasyonun yüzde 2 seviyesinde kalacağı öngörülüyor. Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek enflasyon tahminleri de bu yıl için yüzde 2,8'den yüzde 2,6'ya, 2025 için yüzde 2,3'ten yüzde 2,2'ye revize edildi. 2026 ve 2027 için çekirdek enflasyonun da yüzde 2 olması bekleniyor.
ABD ekonomisinin büyüme tahmini bu yıl için yüzde 2,1'den yüzde 2'ye düşürülürken, 2025, 2026 ve 2027 için büyümenin yüzde 2 seviyesinde kalacağı öngörülüyor. İşsizlik oranı tahminleri ise bu yıl için yüzde 4'ten yüzde 4,4'e, 2025 için yüzde 4,2'den yüzde 4,4'e, 2026 için yüzde 4,1'den yüzde 4,3'e çıkarıldı ve 2027 için yüzde 4,2 olarak belirlendi.
2020'den Beri İlk Faiz İndirimi
Fed, Mart 2020'de Covid-19 salgınının ekonomik etkilerine ilişkin endişelerle politika faiz oranını yüzde 0-0,25 aralığına çekmiş ve parasal genişlemeye gitmişti. Daha sonra yükselen enflasyon karşısında, 2022 yılında varlık alım operasyonunu tamamlayarak faiz artışlarına başlamıştı. Mart 2022'den bu yana 11 faiz artışı gerçekleştiren Fed, faiz oranını toplam 525 baz puan artırarak, 2001'den bu yana en yüksek seviye olan yüzde 5,25-5,50 aralığına çıkarmıştı. Politika faizinde en son Temmuz 2023'te 25 baz puanlık artış yapılmış, ardından faiz oranı sabit tutulmuştu.
ABD'de enflasyon, Haziran 2022'de yıllık bazda yüzde 9 ile 1981'den itibaren en yüksek seviyeyi görmüş; en son olarak Ağustos ayında yıllık bazda yüzde 2,5 ile beklentilere paralel gerçekleşmişti.
Fed Başkanı Jerome Powell'ın Açıklamaları
Fed Başkanı Jerome Powell, faiz indiriminin ardından düzenlediği basın toplantısında, ABD ekonomisinin genel olarak güçlü olduğunu ve son iki yılda hedeflere doğru önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. İş gücü piyasasının önceki "aşırı ısınmış" durumuna kıyasla "soğuduğunu" ve enflasyonun önemli ölçüde azaldığını anlattı. Powell, FOMC'nin politika faizini 50 baz puan düşürerek politika kısıtlamasının derecesini azaltmaya karar verdiğini söyledi.
"Enflasyon Artık Hedefimize Çok Daha Yakın"Kısıtlayıcı para politikasının, arz ve talep arasındaki dengeyi yeniden sağlamaya yardımcı olduğunu belirten Powell, enflasyonist baskıları hafiflettiğini ve enflasyon beklentilerinin iyi bir şekilde yönetildiğini aktardı. "Geçtiğimiz yılki sabırlı yaklaşımımız meyvelerini verdi; enflasyon artık hedefimize çok daha yakın ve enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2'ye doğru ilerlediğine dair daha fazla güven kazandık." şeklinde konuştu.
Powell, enflasyonun düşmesi ve iş gücü piyasasının soğumasıyla birlikte, enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin azaldığını, istihdama ilişkin aşağı yönlü risklerin ise arttığını değerlendirdi. Politika duruşunun yeniden ayarlanmasının ekonominin ve iş gücü piyasasının gücünü korumaya yardımcı olacağını vurguladı. "Önceden belirlenmiş bir yolda değiliz. Kararlarımızı toplantıdan toplantıya almaya devam edeceğiz." dedi.
Powell, ekonomi güçlü kalmaya devam ederse ve enflasyon ısrarcı olursa politika kısıtlamalarını daha yavaş bir şekilde gevşetebileceklerini belirtti. Ayrıca, iş gücü piyasasının beklenmedik bir şekilde zayıflaması veya enflasyonun beklenenden daha hızlı düşmesi durumunda yanıt vermeye hazır olduklarını aktardı. Fed Başkanı, uygun olması halinde faiz oranlarını daha hızlı veya daha yavaş indirebileceklerini ya da duraklatabileceklerini vurguladı.
Faiz indirimlerine güçlü bir başlangıç yaptıklarını belirten Powell, bunun enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2’ye doğru ilerlediğine olan güvenin bir işareti olduğunu ifade etti. Powell, diğer merkez bankaları faiz indirirken Fed'in faiz oranlarını düşürme konusunda sabırlı olmasının enflasyonda sürdürülebilir ilerlemeye katkı sağladığını ve bunun bugünkü "güçlü" adımı atmada etkili olduğunu kaydetti.
"Görev Tamamlandı Diyemiyoruz"Powell, Fed'in yeni temposunun 50 baz puanlık indirim olmadığını belirterek, enflasyonu hedefe düşürmek için iş gücü piyasası koşullarında daha fazla kayıp görmeye gerek olmadığını ifade etti. Uzun vadeli tahvillerde negatif faiz oranlarına geri dönülmeyeceğini ve faiz oranlarının daha önceki çok düşük seviyelerinin üzerinde olacağını düşündüğünü anlattı.
Enflasyona karşı zafer ilan edip etmediğine yönelik bir soruya Powell, "Yüzde 2 hedefinde değiliz. Enflasyonun yüzde 2 civarında veya yüzde 2'ye yakın olmasını istiyoruz. Görev tamamlandı veya buna benzer bir şey söylemiyoruz. Ama söylemeliyim ki, kaydettiğimiz ilerlemeden cesaret alıyoruz." yanıtını verdi.