Fransa’nın Kredi Notu Üçüncü Düşüşte: Kamu Borcu ve Bütçe Açığı Gündemde

Uluslararası kredi derecelendirme kurumları, Fransa’da uzun süren siyasi istikrarsızlık ve kamu maliyesindeki bozulmanın hem kısa hem de orta vadede kredi görünümünü olumsuz etkilediğini işaret ediyor. Fitch Ratings, 12 Eylül 2025’te Fransa’nın kredi notunu AA−'dan A+'a düşürdü ve görünümünü sabit bıraktı. Bu adımla birlikte ülkedeki borçlanma maliyetleriyle ilgili endişeler bir kez daha gündeme geldi.

Morningstar DBRS, 19 Eylül’de benzer bir adım atarak uzun vadeli notu AA (high) seviyesinden AA’ya indirdi ve görünümü negatiften durağan’a çevirdi. Açıklamada, hükümetin mali yapısının yapısal olarak iyileştirilmesi ve borç oranının sürdürülebilir bir biçimde düşmesi halinde notların yükselebileceğine işaret edildi.

Kamu açığı, kararın gerekçeleri arasında başı çekiyor. Parlamento çoğunluğu olmayan bir hükümetin bütçe kısıntılarını güvenoyu alamadan yürütmesi, siyasi riskleri artırıyor ve mali disiplin konusundaki belirsizliği derinleştiriyor. Artan kamu açığı ve borç oranındaki büyüme, bu durumun en önemli kaynakları olarak gösteriliyor.

AB kriterlerinin ötesinde bütçe açığı ve kamu borcuyla karşı karşıya olan Fransa’da, bütçe açığının GSYH’ye oranı yaklaşık %5,4 olarak öngörülüyor. Kamu borcunun GSYH’ya oranı ise Avro Bölgesi içinde en yüksekler arasında yer alıyor. Düşüş beklentisi, devlet tahvilleri için talep edilen risk primini artırarak borçlanma maliyetlerini yukarı taşıyabilir.

Gelecek dönem için hükümet, 2026 bütçesi onaylanmadan önce daha ılımlı mali tedbirler almak zorunda kalacak. Parlamento’daki parçalı yapı, sosyal kesimlerin tepkileri ve muhalefetin baskıları süreci daha da karmaşık hale getiriyor. Kamu borcunun GSYH oranı yükselmeye devam eder ve bütçe açığı kontrol altına alınamazsa, diğer kredi derecelendirme örgütlerinin de benzer adımları atması olası görünüyor.

Fransa’da sosyal harcamalar, emekli ödemeleri ve işsizlere yönelik yardımlar Avrupa ortalamasının üzerinde seyrediyor. İşsizler, 18 aya kadar ve 57 yaşından itibaren 27 aya kadar işsizlik ödeneği alabiliyor. Salgın döneminde yaşanan ekonomik gerileme ve Ukrayna-Rusya çatışmasının etkileri, kamu borcunun artışını hızlandırdı.