Gazze İçin Ortak Yol Haritası: Barış Konseyi ve Uluslararası Denetim Altında Reform Planı
ABD Başkanı Donald Trump tarafından kurulan ve Türkiye’nin de üyesi olduğu Barış Kurulu’nun temsilcileri ile bölgesel arabulucular, Gazze’nin silahsızlandırılması için kapsamlı bir yol haritası üzerinde çalıştı. Mısır, Katar, Türkiye ve ABD’nin işbirliğiyle hazırlanan bu belge, Trump’ın barış planını temel alarak 15 maddeden oluşuyor ve özellikle 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe giren ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına ilişkin pratik örnekler sunuyor. Hamas kaynakları, teklifin İsrail tarafına iletildiğini doğruluyor ve tarafların yanıtlarını görüşmek üzere Kahire’de buluşması bekleniyor.
GAZZE’DE YENİDEN YAPILANMA SÜRECİ Belgede, uygulama sürecinin denetlenmesi için Uygulama Doğrulama Komitesi adlı yeni bir yapının kurulması öngörülüyor. Gazze Yüksek Temsilcisi’nin öncülüğünde hayata geçirilecek komite, garantör devletler ile yerel polis gücü, Uluslararası İstikrar Gücü ve Barış Konseyi üyelerinden oluşacak. Tüm tarafların BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı ve Trump planına tam bağlılık göstereceği belirtiliyor. Süreç kademeli ilerleyecek ve bir aşamadaki yükümlülükler yerine getirilmeden bir sonraki adıma geçilmeyecek; bu sıkı denetim mekanizması güvenliği sağlamanın yanında ekonomik toparlanmayı da hedefliyor.
HAMAS SİYASETİNDE YENİ DURUŞ Belgede Gazze’nin gelecek yönetim modeliyle ilgili önemli hükümler yer alıyor. “Reform edilmiş bir Filistin yönetimi sorumluluklarını devralıncaya kadar bölgede tek bir otorite ve tek bir yasa” ilkesi benimseniyor ve Doğrudan rol Hamas veya diğer Filistinli grupların Gazze yönetiminde olmayacak. Ancak sivil kamu görevlilerinin haklarının korunması ve adil muameleye tabi tutulması güvence altına alınacak. Silah kullanma yetkisi yalnızca yetkilendirilmiş ulusal komite üyelerine ait olacak ve tüm silahlı gruplar acil olarak silahsızlanacak. Silah toplama süreci ise kademeli ve sıkı kontrol altında yürütülecek; toplanan silahlar İsrail yerine yerel ulusal komiteye devredilecek.
GEÇİT TÖRENİ KRİTİK NOKTA Yeni yetiştirilen sivil polisler mevcut güvenlik yapılarıyla entegre olacak; ancak personel sıkı güvenlik taramasından geçirilecek. Kriterlere uymayanlar için silahlı görevler dışı veya tazminat seçenekleri sunulacak. Bireysel silah teslimatı, Hamas gibi milis güçlerin ağır silahlarını bırakmasıyla aynı dönemde uygulanacak. Ayrıca iç çatışmaların ve intikam eylemlerinin önlenmesi için toplumsal bir barış anlaşması imzalanması şart koşuluyor; bu sayede askeri geçit törenleri ve silahlı gösteriler tamamen yasaklanacak ve sivil düzen korunacak.
Barış Kurulu ve bölgesel arabulucuların katkılarıyla hazırlanan yol haritası, Gazze’nin silahsızlandırılması ve yeniden imarı için 15 madde içeriyor. Plan, ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına odaklanırken, tarafların bu süreçteki sorumluluklarını netleştiren pratik örnekler sunuyor. Kahire’deki görüşmeler, tarafların yanıtlarını değerlendirmek üzere sürdürülmesi beklenen bir aşamada bulunuyor.
DENETİM VE SÜREÇ TEKNOLOJİSİ Uygulama Doğrulama Komitesi’nin kurulmasıyla süreç, garantör devletler, yerel polis güçleri ve Uluslararası İstikrar Gücü’nün katılımıyla denetlenecek. Tüm tarafların BM Güvenlik Konseyi’nin kararına ve Trump planına bağlılığı zorunlu olacak; yükümlülüklerin aşama aşama yerine getirilmesi, ilerlemenin ön koşulu olarak kabul edilecek.
GÖREV DAĞILIMI Gazze’deki yönetim modeli, “federal bir yapı” yerine merkezi bir otoritenin kontrolünde hareket edecek. Silahların toplanması, yalnızca yetkili ulusal komite tarafından yürütülecek ve tüm silahlı gruplar için durdurulmuş kabul edilecek. Hamas ve benzeri grupların Gazze yönetiminde doğrudan rolü olmayacak; sivil kamu çalışanlarının hakları korunacak ve hukuki çerçevede adalet sağlanacak. Silah teslimatı, toplumun güvenliğini önceleyen bir zaman çizelgesine bağlanacak.
TOPLUMSAL BARIŞIN TEMİNİ İç çatışmaların ve intikam eylemlerinin önüne geçebilmek için bir toplumsal barış anlaşması imzalanması öngörülüyor. Böyle bir anlaşma, askeri geçit törenlerini ve silahlı gösterileri yasaklayarak sivil güvenliği artıracak.