Geri Dönüş Primleri ve Ülkeler Arasındaki Göç Teşvikleri – Avrupa Perspektifi

Avrupa’da göç politikalarında Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü teşvik eden yeni yaklaşımlar uygulanıyor. Danimarka, bu konuda ilk adımı atarak geri dönüş teşvik primini başlattı; İsveç ise takip eden ülkeler arasına katıldı. Son durum itibarıyla gönüllü olarak geri dönülen her kişi başına 27 ila 32 bin Euro aralığında bir teşvik ödeniyor; aile halinde dönüşlerde ise bu miktar önemli ölçüde artıyor. Ülkelere göre ödemeler farklı şekillerde yapılıyor ve bazı şartlar da söz konusu.

DANİMARKA için geri dönüşte verilen primler, kaçakçı politikalarına karşı sert bir duruşla uygulanıyor. Tek başına dönüş yapan bir kişi için en az 27 bin Euro verilmesi öne çıkıyor; dört kişilik bir aile için bu destek 67 bin 400 Euro’ya kadar yükselebiliyor. Ayrıca Türk vatandaşları için ödemelerin dağılımında farklılıklar var: Danimarka’da kalan ve Türkiye’ye dönüş yapanlar için primin yarısı bir yıl sonra ödeniyor.

İSVEÇ de dönüş primi miktarını 32 bin Euro’ya çıkardı. Bu artış 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor ve önceki seviyeye göre önemli bir artış anlamına geliyor. Aile başına toplam destek 55 bin Euro’ya çıkıyor. Oturma izni olanlar da bu yardımlardan yararlanıyor. Ödemeler üç taksitte gerçekleştiriliyor: ilk taksit terkin kararının ardından İsveç’te, ikinci ülkede erişildiğinde, kalan miktar ise dönüş ülkesinde en erken 15 ay sonra ödeniyor. 12 Eylül 2024 öncesi oturma izni alanlar bu yasadan faydalanabiliyor.

ALMANYA, AVUSTURYA, HOLLANDA gibi ülkeler ise kitlesel iadeler konusunda tartışmaların merkezinde yer alıyor. Türkiye ile yapılan Geri Kabul Anlaşması gereği, Türkiye üzerinden gelen ve iltica talepleri reddedilen kişiler geri gönderiliyor. Kaçak veya iltica talebi reddedilen Türkler için henüz yüksek bir hak tanımına gidilmedi; mevcut durum itibarıyla bu kişiler Türkiye’ye iade ediliyor. Almanya şu anda gönüllü olarak ülkeden ayrılanlara yaklaşık 1.000 Euro ile yol masraflarını karşılayan bir ödeme yapıyor; aileler için bu ödenek yaklaşık 5.000 Euro’ya kadar çıkabiliyor. Politikacılar bu miktarların artırılması yönünde taleplerini sürdürüyorlar. Avusturya ve Hollanda da benzer ödemelerle bu yaklaşımı sürdürüyorlar.