Gölge Altında: Ford Sınıfı Uçak Gemisinde Vakumlu Tuvalet Sisteminin Sürekli Arızaları

ABD Donanması’nın en yeni nükleer uçak gemisi olan USS Gerald R. Ford (CVN-78), gelişmiş teknolojisine rağmen uzun süredir kronik bir tuvalet sorunu yaşıyor. Vakumlu atık toplama ve taşıma sistemi (VCHT) ile ilgili ilk sorunlar ortaya çıktıktan sonra bile arızalar devam ediyor ve bu durum gemi personelinin günlük hayatında ciddi sıkıntılar yaratıyor.

Yaklaşık 13 milyar dolar değerindeki bu gemi, 2023 yılında göreve başlamasına rağmen tuvalet sistemi nedeniyle sık sık tıkanma sorunlarıyla karşılaşıyor. Vakumlu sistemin daha az su kullanmayı hedeflediği iddia edilse de pratikte Donanma için başağrısına dönüştü. ABD Donanması için önceki gemilerde de benzer zorluklar görüldü; Nimitz sınıfının son gemisi USS George H. W. Bush (CVN-77) vakumlu kanalizasyon sisteminin ilk denemesi bu sorunların kökenine ışık tutuyor.

PAHALI VE KARMAŞIK BİR ÇÖZÜM 2011 yılında aynı gemide 423 tuvalet iki kez aynı anda devre dışı kalmış; denizciler duşları, endüstriyel lavaboları ve hatta bazen şişeleri kullanmak zorunda kalmışlardı. Bu durumun sağlık sorunlarına yol açtığı The Washington Post'ta haberleştirilmişti. Yetkililer, tıkanmalara yol açan unsurların klozetlere konulan "uygunsuz nesneler" olduğunda hemfikir olmuştu. Kıyafetlerden kadın hijyen ürünlerine, çatal-kaşık ve temizlik sopalarına kadar pek çok eşya borularda tıkanmaya neden oluyordu.

ABD Sayıştay’ının (GAO) Mart 2020 raporuna göre, Gerald R. Ford’da yaklaşık 150’den fazla bakım ve işletme sorunu tespit edilmiş; tuvalet sistemi, dört binden fazla mürettebat için yetersiz bulunmuştu. Tıkanıklıkları gidermek için bazen hatlar asitle temizlemek gerekiyor ve bu işlem gemi için 400 bin doların üzerinde maliyet doğuruyor. Bu tür çalışmalar yalnızca tersanelerde veya yetkili bakım üslerinde yapılabiliyor; açık denizde uygulanması ise teknik ve çevresel nedenlerle mümkün değil.

GÖREV SIRASINDA DA ARIZALAR SÜRÜYOR CVN-78, yedi aydan uzun süredir denizde görevde bulunuyor ve Haziran 2023’ten beri her gün mürettebatın bir bölümünü onarma ya da açma amacıyla çağrıyor. Gündeme getirilen çözümler arasında teknik ekip sayısını artırmak yer alıyor; fakat bu yaklaşım, otomasyonla daha az personelle çalışmayı hedefleyen gemide yeni bir mürettebat ihtiyacını doğuruyor. Tuvalet krizi, Ford’un karşılaştığı tek zorluk değil; mühimmat asansörlerindeki arızaların giderilmesi aylara mal olmuş, ABD Başkanı Donald Trump da buharla çalışan fırlatma sistemlerine dönülmesi yönünde eleştirel görüşler dile getirmişti.

Bu durum, gemideki operasyonel güvenilirliğin tamamıyla sağlanması için gereksinim duyulan teknik ve lojistik çabaların bir simgesi olarak öne çıkıyor. Güçli teknolojik altyapıya rağmen, vardiyaların akışını bozan bu tür altyapı sorunları, denizdeki modern savaş gücünün her zaman düşünülmesi gereken bir yönünü gösteriyor.