Gübre Fiyatlarında Artış ve Çalışan Grevi: Piyasada Yeni Dengeler

Gübretaş’ta işçilerin grevi 57’inci gününe girerken, Türkiye’nin önde gelen üreticilerinden Eti Gübre’nin piyasa fiyatlarına ardı ardına zamlar yapmasıyla birlikte gübre piyasası sarsıntı yaşıyor. Grevler sürerken Eti Gübre’nin ürünlerine gelen fiyat artışları, çuval başına 50 kilogramlık üre gübresinin önce 1.000 TL olan fiyatını Ağustos sonuna doğru toplamda %39 artışla 1.390 TL’ye yükseltti. Sektör temsilcileri, yaz aylarında ortaya çıkan toplam zammın ise %73’e ulaştığını dile getiriyorlar. Çiftçinin kıtlık ve borç içindeki durumuna dikkat çekiliyor.

Petrol-İş Sendikası ise grev süresince Eti Gübre’nin ürünlerine gelen zamları hesaplayıp kamuoyuna duyurdu. Sendika, “Temmuz sonunda DAP gübre ton fiyatını 31.700 TL’den 33.900 TL’ye yükseltmiş; amonyaklı gübre (NP+Zn) ise 20.200 TL’den 21.400 TL’ye çıktı. Ağustos sonunda ülkedeki genel DAP fiyatlarına %10’un üzerinde bir zam yapıldı ve Eti’nin fiyatları 37 bin TL’yi aştı” dedi. Görüşmelerin hemen başlaması gerektiğini vurgulayan sendika temsilcileri, masaya oturmadan üretimi durdurmanın doğru olmadığını belirtti. “Masa kurulmadan olmaz; müdürler hal hatır sorup gidiyor” ifadelerini kullandı.

Tarım ve gıda alanındaki etkiler bağlamında, İsrail-İran çatışmalarının da ek zamlarla birleşmesi, yaz aylarının ardından gübre fiyatlarının hareketli bir döneme girmesine yol açtı. Türkiye Ziraatçiler Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş, ekim ayı itibarıyla çiftçinin gübreye en çok ihtiyaç duyduğu dönemde, artan maliyetlerin toprakları gübresiz bırakmaması gerektiğini belirtti. “Çiftçiye ucuz gübre bulamazsak, pazarlarda da fiyatlar ateşini sürdürür” dedi.

Gübretaş tarafı açıklamalarda bulundu ve görüşmelerin sürdüğünü kaydetti. Genel Müdür Aytaç Onkun, “Aksine üretim durdurulması için bir gayret yok, ürün çeşitliliğimizi artırmaya çalışıyoruz. Yeni depo yaptık; masaya otururuz, anlaşırız” dedi. Bu süreçte şirketteki iletişim kanallarında çalışma barışını bozmayacak bir yaklaşım benimsendiğini söyleyen Onkun, beyaz yaka yöneticilerinin maaşını örnek göstererek, “Zam konusunda yüzde 95’e ulaşamayız; ama bir noktada sendikamızla buluşacağız” ifadelerini kullandı.

Değerleme ve finansal adımlar kapsamında, ONKUN ayrıca bina satışıyla elde edilen gelirlerle fabrikaya makine alındığını ve SPK değerlemesinin üstünde bir fiyata satılan bölümlerin bu süreçte değer kazandığını belirtti. Bağlantılı yatırımlar ve üretim planlarıyla güvence altına alınan süreçler; Gübretaş’ın üretim continuer hale gelmesini amaçlıyor.