GYODER Başkanı Neşecan Çekici’den Torba Yasa Açıklamaları

Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici'nin Açıklamaları

TBMM'de görüşülmekte olan torba yasa kapsamında gayrimenkul yatırım ortaklıklarına (GYO) getirilecek asgari yüzde 10 kurumlar vergisi ve yüzde 50 temettü dağıtım şartının hayata geçirilmesi durumunda, yeni yatırımlar için ayrılabilecek kaynağın büyük ölçüde azalacağına dikkat çeken GYODER Başkanı Neşecan Çekici, bu durumun sektörün ekosistemini tehdit edebileceğini vurguladı. Çekici, önerilerinin kurumlar vergisi istisnasının sürmesi ve yüzde 20 temettü şartının getirilmesi olduğunu belirtti.

Türkiye'de mevcutta 46 olan GYO sayısının, yıl sonunda 60'lara yaklaşmasını ve önümüzdeki üç yıl içinde 100'e ulaşmasını öngördüklerini ifade eden Çekici, düzenlemenin mevcut haliyle yasalaşması durumunda yeni GYO'ların sektöre katılımının zorlaşacağını, hatta bazı mevcut GYO'ların bu statüden vazgeçebileceğini söyledi.

TBMM Genel Kurulu'nda bu hafta görüşülmeye başlanan Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının tabi olacağı vergi ve istisnalara yönelik düzenlemeleri de içeriyor. Reuters ile gerçekleştirdiği söyleşide sektöre dair gelişmeleri değerlendiren Çekici, "Son dört aydır, konu üzerinde özel sektör, düzenleyici kurumlar ve kamu ile, özellikle Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yoğun istişareler yürütüyoruz. Torba yasaya dahil olan yeni vergiler ve oran değişiklikleri ile maliye politikasına katkı sağlamayı olumlu buluyoruz. Sektör olarak da üzerimize düşeni yapmaya açığız," dedi. Ancak, GYO'ların tüm dünyadaki işleyişine baktığında doğrudan vergi uygulamasının bulunmadığını vurguladı.

Çekici, "Türkiye'deki mevcut durum, özel bir durum değil. GYO'ların kuruluş felsefesi, nitelikli büyük gayrimenkul üretimini teşvik etmek ve gayrimenkul sektörünün gelişimine katkı sağlamaktır. Kurumlar vergisi istisnası, onların kuruluş ve işleyişi için tanımlanmış bir yatırım yapma fırsatıdır," ifadelerini kullandı. Mevcut uygulamada GYO'lar, kurumlar vergisinden istisna tutulmakta. Ancak kanun teklifi ile GYO'lar ve gayrimenkul fonlarının, sahip oldukları taşınmazlardan elde ettikleri kazançların yüzde 50'sini ortaklarına kar payı olarak dağıtmaları şartı getirilmektedir.

Çekici, "Teklifin Plan ve Bütçe Komisyonu'nda onaylanan şekli, sektörün yüzde 50 temettü dağıtmasının zorunlu hale gelmesi ve yüzde 10 asgari kurumlar vergisini ödemesi yönünde gelişti. Biz, kurumlar vergisi istisnamızın devam etmesini talep ediyoruz, ancak kâr dağıtımının zorunlu hale gelmesini istemiyoruz. Yani, temettü ödeyelim, ama bunun yüzdesinin yüzde 20 olmasını öneriyoruz. Bu, hem küçük yatırımcıyı mutlu eder hem de GYO'ların iskonto oranlarına olumlu yönde etki eder," dedi ve ekledi: "Hâlâ bu yüzde 10'u kaldırmak için mücadele ediyoruz. Kazancınızın yüzde 50'sini kâr payı olarak dağıtmak zorunda kalacaksınız, üzerine bir de yüzde 10 kurumlar vergisi geldiğinde, kalan miktarla nasıl yatırım yapılacak? GYO'ların üzerinde ciddi bir yük oluşacak."

Çekici'nin verdiği bilgilere göre, gayrimenkul yatırım ortaklıkları 2023 yılında toplam 32 milyar lira kazanç istisnasından yararlandı ve bunun vergi etkisi 10 milyar lira oldu. Gayrimenkul yatırım fonları için ise 31 milyar lira kazanç istisnası sağlanırken, bunun vergi etkisi de yine 10 milyar lira civarında gerçekleşti. Buna göre, eğer istisnaya tabi olmasalardı, bu kurumlardan 2023 yılında toplamda yaklaşık 20 milyar lira kurumlar vergisi alınacaktı. Çekici, "Eğer kurumlar vergisi istisnası olmasaydı böyle bir vergi alınırdı. Evet, kurumlar vergisi ödemiyorsunuz ama sektöre ne kadar katkı sağlıyorsunuz, bu çok önemli. GYO'lar, KDV, emlak vergisi, tapu harçları ve stopajlar yoluyla sisteme önemli bir katkı sunuyor," dedi ve ekledi: "GYO’lar, diğer sektörlerden farklı bir yapıdadır. GYO olmaktan vazgeçebilir veya yeni GYO'lar sektöre dahil olmayabilir. Bu durumda denetim, hesap verebilirlik ve kayıtlılık azalacak; böylece KDV, stopaj ve tapu harçları gibi gelirler de düşecektir."

Çekici, söz konusu değişikliklerin sektördeki büyümeyi olumsuz etkileyeceğini şu şekilde ifade etti: "GYO olmak için dönüşüm sürecinde bulunan birçok firma var. Ancak bu süreçlerin devam ettirilip ettirilmeyeceği belirsiz. Mevcut GYO'lar ne düşünecek, bu da bir soru işareti. Genel olarak, sektörün büyümesi yavaşlayacaktır." Ayrıca, GYO'ların düşük borçluluk yapısının da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Çekici, "Özkaynakları 572 milyar lira, toplam borçları ise 187 milyar lira olan bir sektörden bahsediyoruz. GYO'ların borçluluk yapıları, borsada işlem gören diğer halka açık şirketlere kıyasla oldukça sağlıklı. Normalde, borsada işlem gören şirketlerin borçluluğu özkaynağın 3-4 katından fazla iken, GYO'lar özkaynakları ile yatırım yapmayı tercih ediyor," ifadelerini kullandı.

Çekici, "GYO'lar, ekonomide çarpan etkisi yaratıyor. Burada kazandıklarının büyük bir kısmını, başka hiçbir işle iştigal edemedikleri için yeni gayrimenkul yatırımlarına yönlendiriyorlar. Ancak bu yasa değişikliği halinde, bu iklim değişecek ve sektördeki ekosistem bozulacaktır," şeklinde sözlerini tamamladı.