Havayolu Gümrük Beyan Sistemiyle Dijitalleşen Uçuş İşlemleri: Kağıtsız, Hızlı ve Entgrasyon Odaklı

Gümrük işlemleri artık elektronik ortama taşınıyor ve havayolu operasyonlarıyla ilgili beyan süreçlerinde devrim niteliğinde ilerlemeler kaydediliyor. Esenboğa ve Sabiha Gökçen gümrük müdürlüklerinde hayata geçirilen pilot uygulamalar, kurumsal dijitalleşmenin ülke geneline yayılması için önemli bir adım oluşturuyor. Teknolojik yeniliklerin ve yapay zeka ile blokzincir gibi gelişmelerin gümrük süreçlerinde dönüşümü tetiklediği bu dönemde, işlemlerin kamu ve özel sektör paydaşlarıyla entegre bir şekilde yürütülmesi öncelikli hedef olarak belirlendi.

Havayolu Gümrük Beyan Sistemi (HGBS) ile havayolu beyan formları artık fiziki kağıt üzerinden değil, elektronik ortam üzerinden hazırlanıp sunulabiliyor. Proje kapsamında başlatılan dijitalleşme çalışmaları, uçuşla ilgili temel bilgiler yanında mürettebat, yolcu ve taşınan eşyaya dair verileri içeren formların dijitalleştirilmesini mümkün kılıyor. Böylece yolcu, kargo, yakıt ve ikram gibi ek talepler için gerekli belgelerin de elektronik olarak gümrüğe iletilmesi sağlanıyor. Uçuş başına ortalama 15 adet kağıt belgeye ihtiyaç duyulması sorunu artık ortadan kalkıyor ve belge teminindeki zaman kaybı büyük ölçüde azaltılıyor.

İlk pilot uygulama Esenboğa Gümrük Müdürlüğü’nde, ardından bu yıl Sabiha Gökçen Gümrük Müdürlüğü’nde hayata geçirildi. Genelgenin yayımlanmasının ardından önce Antalya ve İstanbul, daha sonra tüm havalimanlarında bu sistemin yaygınlaştırılması planlanıyor. Gümrük ve beyan işlemleri artık mobil üzerinden yapılabilir durumda ve DHMİ ile elektronik veri değişimi, geçici depolama alanı giriş-çıkış işlemlerinin otomatikleştirilmesi; beyan ve gümrük süreçlerinin mobil uygulama üzerinden sorgulanabilir olması hedefleniyor. Tüm bu çalışmaların tamamlanmasıyla hava yolu gümrük işlemleri sadeleşecek, uluslararası rekabet gücü artacak ve ülkenin dış ticaret kapasitesi güçlenecek.