IEA Başkanı Birol: Enerji Güvenliği Tarihin En Büyük Tehditlerle Karşı Karşıya

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı ile ilgili değerlendirmelerinde küresel enerji piyasalarının kritik bir döneme giriiğini belirtti. CNBC’ye verdiği röportajda, savaşın ve boğazdaki kısıtlamaların günlük petrol arzında önemli aksamalara yol açtığını vurguladı; şu anda günlük yaklaşık 13 milyon varil kayıp söz konusu.

Hürmüz Boğazı, petrol ve petrol ürünlerinin küresel hareketinin bel kemiğini oluşturan bir geçiş noktası olarak geçmişte günlük yaklaşık 20 milyon varil taşıyordu. Mevcut durumda ise hem İran’a uygulanan yaptırımlar hem de ABD’nin politikaları nedeniyle bu bölgede adeta bir “çifte baskı” oluştuğu kaydediliyor. IEA, bu durumun büyümeyi yavaşlatabileceğini, enflasyonu tetikleyebileceğini ve enerji arzında sıkıntıların derinleşebileceğini belirtti.

Avrupa’da jet yakıtı krizi derinleşiyor Birol, Avrupa’nın jet yakıtı erişiminde ciddi kırılmalar yaşayabileceğini ifade etti. Bölgenin yaklaşık üçte dört oranında ihtiyacını Ortadoğu’daki rafinerilerden karşılamaya çalıştığını hatırlatıp, mevcut durumda bu tedarikin ciddi şekilde azaldığını söyledi. AB’nin alternatif kaynaklar için ABD ve Nijerya’ya yöneldiğini belirterek, arzın yetersiz kalması halinde yakıt kıtlığına gidilebileceğine dikkat çekti. Bu bağlamda havacılık trafiğini azaltmaya yönelik politikaların gündeme gelebileceğini sözlerine ekledi.

Elektrikli araçlar ve enerji dönüşümü Krizin enerji dönüşümünü hızlandırabileceğini ifade eden Birol, nükleer enerji ile güneş ve rüzgâr başta olmak üzere yenilenebilir kaynakların büyümesinin kuvvetleneceğini belirtti. Elektrikli araçlar içinse olumlu gelişmelerin devam etmesini bekliyor. Ancak bazı Asya ülkelerinde kömür kullanımında yeniden artış görülebileceğine dair uyarısını da paylaştı.

Kalıcı çözüm: Boğazın yeniden açılması Birol’a göre mevcut adımlar, arz şokunun etkisini kısa vadede hafifletse de kalıcı çözüm bozgunun kendisi değil; Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasıdır. IEA’nın 32 üyesiyle mart ayında yapılan anlaşma doğrultusunda acil olarak 400 milyon varillik petrolün stoklardan piyasaya sunulması kararı alınmış olsa da Birol, bu adımın sürekli bir çözüm olmadığını vurguladı.