İran’da Reformcu Cumhurbaşkanı Seçilmesi ve Değerlendirmeler

İran'da Reformcu Cumhurbaşkanı Seçilmesi

İran'da muhafazakar Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin mayıs ayında helikopter kazası sonucu hayatını kaybetmesinin ardından düzenlenen seçimlerde, reformcuların adayı Mesud Pezeşkiyan'ın sürpriz bir şekilde yeni cumhurbaşkanı seçilmesi dikkatleri üzerine çekti. Azeri Türkü olan kalp cerrahı Pezeşkiyan, ikinci turda muhafazakar rakibi Said Celili'yi geride bırakarak sandıktan birinci çıktı; böylece İran'da yıllar sonra bir reformcu cumhurbaşkanı iktidara geldi.

Orta Doğu'da tansiyonun yüksek olduğu, ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde gerçekleşen seçime katılımın özellikle ilk turda çok düşük olması rejimin meşruiyetini sarsan bir durum olarak yorumlandı. 2021'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday olması engellenen Pezeşkiyan'ın bu defa yarışa katılmasına izin verilmesi, seçime katılımı artırmaya yönelik bir hamle olarak görülmüştü.

İranlı Gazeteci Said Azimi'nin Değerlendirmesi

Seçimleri yakından takip eden İranlı gazeteci Said Azimi, İran rejiminin seçime katılımı önemsediğini ve dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in katılım oranını İslam Cumhuriyeti'ne destek açısından bir referandum olarak gördüğünü ifade etti. Azimi, birçok kişinin Pezeşkiyan'ın cumhurbaşkanı olmasını beklemediğini ve onun döneminde önemli değişimler yaşanabileceğini belirtti.

İran Üzerine Çalışmalar Yapan Dr. Ezgi Uzun Teker'in Analizi

İran üzerine çalışmalar yürüten Yeditepe Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Dr. Ezgi Uzun Teker, reformcuların İslam Cumhuriyeti'ne karşı olmadığını ve Pezeşkiyan'ın da rejime sadık bir isim olduğuna dikkat çekti. Teker, Pezeşkiyan'ın kademeli olarak bazı değişimler getirebileceğini vurgulayarak, ekonomi, dış politika ve kadın hakları gibi başlıklarda sistemin içindeki ittifaklarla değişim sağlanabileceğini belirtti.

Kurulacak kabinede kadın bakan adaylarının olması, Pezeşkiyan'ın döneminde kadın hakları konusunda adımlar atabileceğini gösteriyor. Ayrıca Pezeşkiyan'ın İran'ın Orta Doğu politikasında bir değişiklik yapabileceği belirtilirken, dini lider Hamaney'in halefinin kim olacağının da ülkede tartışma yarattığı vurgulandı.