İsrail’in Lübnan’a Yönelik Askeri Operasyonları ve Tarihsel Süreç

İsrail'in Lübnan'a Yönelik Tarihsel Operasyonları

İsrail, Lübnan'ın güney sınırında yeni bir askeri operasyon başlattığını duyurdu. "Kuzey Okları" adı verilen bu harekat, Lübnan'ın iç bölgelerine doğru ilerleyerek bir tampon bölge oluşturmayı hedefliyor. Bu durum, İsrail'in Lübnan toprakları içindeki ilk operasyonu değil. Özellikle 1948'den bu yana, İsrail ile Lübnan arasındaki gerginlik neredeyse 80 yıldır devam etmekte. Tarihsel olarak, İsrail, 1948 yılından günümüze kadar toplamda 11 kez Lübnan'a askeri müdahalede bulundu. İşte bu süreçte yaşanan bazı önemli olaylar:

• 1948 - BİRİNCİ ARAP - İSRAİL SAVAŞI

  Lübnan, diğer Arap ülkeleriyle birlikte, İsrail devletinin kurulmasının hemen ardından savaş ilan etti. Bu savaş sırasında, İngiliz yönetimindeki Filistin'den kaçan veya evlerinden sürülen yaklaşık 100 bin Filistinli mülteci olarak Lübnan'a sığındı. Savaşın ardından bir yıl içinde Lübnan ve İsrail arasında ateşkes antlaşması imzalandı.

• 1968 - HAVAALANI OPERASYONU

  İsrail komandoları, Filistinli militanların bir İsrail uçağına düzenlediği saldırıya karşılık olarak, Beyrut havaalanında bir düzine yolcu uçağını imha etti. Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ), Ürdün'den Lübnan'a yerleştiğinde, bu durum güneydeki sınır çatışmalarını artırdı.

• 1973 - MÜNİH OLİMPİYATLARI SONRASI

  İsrail özel kuvvetleri, 1972 Münih Olimpiyatları'nda İsrailli sporcuların öldürülmesine misilleme olarak Beyrut'ta üç Filistinli lideri öldürdü. Bu dönemde Filistinli militanların İsrail'e yönelik saldırıları ve İsrail ordusunun Lübnan'daki hedeflere yönelik misillemeleri yoğunlaştı.

• 1978 - BİRİNCİ İSRAİL İŞGALİ

  İsrail, Tel Aviv yakınlarındaki bir saldırının ardından Filistin Kurtuluş Örgütü'ne karşı düzenlediği "Litani Operasyonu" ile Güney Lübnan'ı işgal etti. Bu işgal, İsrail'in Lübnan topraklarında bir işgal bölgesi kurmasıyla devam etti. İsrail, Güney Lübnan Ordusu adlı yerel Hıristiyan milisleri destekleyerek FKÖ'ye karşı savaştırdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, bu durum üzerine 425 ve 426 sayılı çözüm önerilerini sundu ve İsrail, iki gün sonra Lübnan'dan çekildi.

• 1982 - İKİNCİ İSRAİL İŞGALİ

  İsrail, sınır çatışmalarının kısasa kısas devam etmesi üzerine Lübnan'ı, başkent Beyrut'a kadar işgal etti. Ağır bombardımanlar sonucunda binlerce Filistinli, Batı Beyrut'tan deniz yoluyla tahliye edildi. Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında, Hıristiyan milisler tarafından katledilen yüzlerce sivil, Lübnan'ın yeni Cumhurbaşkanı'nın arabasına konulan bombanın ardından öldürüldü. Bu süreçte İran Devrim Muhafızları, Hizbullah'ı kurarak İsrail işgaline karşı koymaya başladı.

• 1985 - GÜNEY LÜBNAN ÇATIŞMALARI

  İsrail 1983'te orta Lübnan'dan geri çekildi ancak güneydeki işgalini sürdürdü. Yaklaşık 15 kilometre derinliğinde resmi bir işgal bölgesi oluşturdu ve bu bölgeyi Güney Lübnan Ordusu ile birlikte kontrol etti. Hizbullah, bu dönemde İsrail güçlerine karşı gerilla savaşı yürüttü. Çatışmalar, 15 yıl boyunca devam etti.

• 1993 - 7 GÜN SAVAŞI

  İsrail, Temmuz ayında Lübnan'a karşı "Sorumluluk Operasyonu" adı altında bir hafta süren bir askeri harekat başlattı. Amacı, doğrudan Hizbullah'ı hedef almak ve Lübnan hükümetinin bu örgüte karşı müdahale etmesini sağlamak olarak açıklandı.

• 1996 - KANA KATLİAMI

  Hizbullah'ın İsrail güçlerine düzenlediği saldırılar üzerine, İsrail, güneydeki Kana köyü yakınlarındaki bir BM üssüne saldırdı. Bu saldırıda 102 kişi dahil olmak üzere, toplamda 200'den fazla Lübnanlı hayatını kaybetti.

• 2000 - İSRAİL'İN LÜBNAN'DAN ÇEKİLMESİ

  İsrail, Hizbullah'ın işgal altındaki Lübnan topraklarındaki askeri mevzilerine yönelik saldırılarının artması üzerine güney Lübnan'dan çekildi ve 22 yıllık işgal sona erdi.

• 2006 - İKİNCİ LÜBNAN SAVAŞI (HİZBULLAH - İSRAİL SAVAŞI)

  Temmuz ayında Hizbullah, sınırı geçerek iki İsrail askerini kaçırdı. Bu olay, İsrail'in Hizbullah'a ve ulusal altyapıya yönelik ağır bombardımanlar düzenlemesine yol açan beş haftalık bir savaşa neden oldu. Çatışmaların büyük kısmı, İsrail hava saldırıları ve Hizbullah roket ateşi ile devam etti. Sonuç olarak, Hizbullah bu durumu “kutsal bir zafer” olarak nitelendirirken, savaşta en az 1.200 Lübnanlı ve 158 İsrailli hayatını kaybetti.

• 2024 - GÜNÜMÜZ

  1 Ekim'de İsrail ordusu, güney Lübnan'da sınır köylerinde bulunan ve "İsrail'in kuzeyindeki topluluklar için acil bir tehdit" oluşturan Hizbullah güçlerine karşı bir kara saldırısı başlattığını açıkladı. Hava kuvvetleri ve topçu birliklerinin kara kuvvetlerine destek verdiği bildirilmektedir.