Jeomanyetik Fırtınaların Kalp Sağlığı ve Biyolojik Ritim Üzerindeki Etkileri: Güneş Dış Haberler ve Riskler
Gezegenimizin derinlerinde akan erimiş demirin hareketiyle oluşan manyetik alan, Güneş’ten gelen zararlı ışınlara karşı doğal bir kalkan görevi görür. Aynı zamanda kuşlar gibi göçmen türlerin yön bulmasını da destekler. Ancak bu sistem, güneş kaynaklı enerji patlamaları ve parçacık fırtınaları nedeniyle zaman zaman bozulabilir. Araştırmalar, jeomanyetik fırtınaların vücudun biyolojik ritmine müdahale ederek stres sistemi üzerinde etkili olabileceğini ve kalp sağlığını olumsuz yönde şekillendirebileceğini işaret ediyor. Düşük frekanslı manyetik sinyallerin beynin elektriksel faaliyetlerini değiştirebildiği ve bunun sonucunda melatonin ile serotonin dengesinin bozulabildiği vurgulanıyor. Bu hormonların dengesizliği tansiyon, kalp fonksiyonları ve dolaşım sistemi üzerinde ciddi etkiler yaratabilir.
INPE’den Luiz Felipe Campos de Rezende, “Jeomanyetik koşullardan bağımsız olarak erkeklerde kalp krizi oranı kadınlara göre neredeyse iki kat iken, bozulmalar olduğunda kadınlarda bu risk üç kat artıyor” diyerek özellikle 31-60 yaş aralığındaki kadınların en savunmasız grup olduğuna dikkat çekiyor.
GÜNEŞ’TEKİ MANYETİK ALANLAR PATLAYABİLİYOR
Güneş’teki manyetik alan değişimleri ve sıcak gaz hareketleri sıklıkla patlamalara yol açıyor. Güneş patlamaları ve koronal kütle atımları (CME) sırasında uzaya savrulan yüklü parçacıklar Dünya’ya ulaştığında manyetik alanı sarsıyor. Bu süreç yalnızca kalp sağlığını etkilemekle kalmayıp elektrik şebekelerini, uydu iletişimini ve hava koşullarını da etkileyebiliyor.
Breziya’da 1998-2005 yılları arasında 1.340 kişinin (871 erkek, 469 kadın) hastane kayıtları incelendiğinde, manyetik bozulan günlarda kalp krizi oranlarının arttığı ve özellikle kadınların etkilendiği görüldü. BÜYÜK UYARI YAPILDI Jeomanyetik fırtınalar yalnızca kalp krizi riskini artırmakla kalmıyor; aşırı ultraviyole (UV) radyasyona maruz kalmayı tetikleyerek cilt kanseri ve göz hasarı gibi uzun vadeli sağlık tehditlerini ortaya çıkarabiliyor. Ayrıca iyonosferdeki değişiklikler solunum yollarını dolaylı olarak etkileyebiliyor. Araştırmanın sonuçları Nature Communications Medicine’da yayımlandı. NASA da Güneş’in beklenmedik bir şekilde artan aktivitesi konusunda uyarıda bulunuyor ve önümüzdeki yıllarda daha şiddetli fırtınaların elektrik kesintilerine ve küresel iletişim sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.