Kamuda 4/C Geçici Personelden 4/B Sözleşmeli Pozisyonlara Geçiş ve Erken Emeklilik Tartışmaları

Bir kamu görevlisi, 4/C statüsünde çalışırken 2018 yılında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Geçici 43. maddesi gereğince 4/B statüsüne, sözleşmeli idari destek görevlisi olarak atanmıştır. 1 Mart 2023 tarihli 7438 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle elde ettiği haklar nedeniyle emekliliğe başvurma şartlarını yerine getirdiği gerekçesiyle resen emekliye sevk edilmiştir. Emekli edilen personel, sürecin iptali için dava açmış; Mersin 2. İdare Mahkemesi davayı reddedince konu istinafa taşınmıştır. Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi ise istinaf başvurusunu reddetmiştir. Ardından emekli edilen kişi, Adana Bölge İdare Mahkemesi kararını temyiz etmiş ve Danıştay 12. Dairesi bu kararı "kesin olarak" bozarak dosyayı yeniden incelemek üzere Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi’ne göndermiştir.

Gerekçede Danıştay 12. Dairesi’nin, mevzuat hükümleri doğrultusunda, özelleştirme süreçlerinde 4/C kapsamında çalıştığı bazı personelin Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B bendiyle ihdas edilen sözleşmeli pozisyonlara geçirildiğini belirttiğini kaydediyoruz. Bu kapsamdaki düzenlemede şu ifade vurgulanmıştır: “sözleşmeli pozisyona geçirilenlerin, sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almak için hak kazandıkları tarihe kadar istihdam edilebilecekleri” şeklinde yer almakta olup, bunların emekliliğe hak kazandıkları anda görevi sonlandırılmasının öngörüldüğü anlatılmıştır. Buna karşılık 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 95. madde ile yaş dışında diğer şartların da karşılandığında erken emekliliğin istek üzerine mümkün olduğu belirtilmiştir.

“Erken emeklilik hakkı, isteğe bağlı istisnai bir hak” ifadesiyle birlikte gerekçede şu tespitler öne sürülmüştür: Bu kapsamda talepte bulunmayanların diğer emeklilik şartlarını sağlamaları durumunda otomatik olarak emekliliğe ayrılmaları söz konusu değildir; hak sahibi olanlar arasından tercihte bulunma özgürlüğü bulunmaktadır. Göreve devam etmek isteyenler için resen emeklilik işlemi uygulanması mümkün değildir.

Uyuşmazlık açısından bakıldığında, 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesiyle ve 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 95. madde ile tanınan erken emeklilik hakkının, ileride kamuoyunda EYT olarak bilinen düzenlemede yer aldığı gibi, yalnızca talep edildiğinde uygulanabileceği net olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla, talepte bulunmayanların bu kapsamdan yararlanması mümkün değildir; aksi yönde bir uygulama ise hukuken dayanağı bulunmayan bir yaklaşımdır.