Kanal İstanbul ve Yenişehir İmar Planlarının İptali

Çılgın Proje: Kanal İstanbul ve Yenişehir İmar Planları

Çılgın proje olarak adlandırılan Kanal İstanbul'un etrafında oluşturulması planlanan Yenişehir için, verimli tarım ve orman arazilerini imara açmak amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2021 yılında üç etap halinde hazırlanan imar planları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) açtığı davalar sonucunda İstanbul 11. İdare Mahkemesi tarafından 2023 yılının Aralık ve 2024 yılının Ocak aylarında verilen kararla iptal edilmiştir. Mahkeme, bu iptali şehircilik ilke ve esaslarına, planlama tekniklerine ve hukuka aykırılık gerekçeleriyle gerçekleştirmiştir. Ancak, Kanal İstanbul'un çevresinde inşaata başlayan konut projeleri, bu iptal kararlarına rağmen devam etmiştir.

Bakanlık, plansız ve kaçak duruma düşen Arnavutköy Baklalı ve Boyalık Mahallesi'nde yer alan Yenişehir Rezerv Alanı (Kanal İstanbul Projesi) 1. etap sınırları içinde bulunan TOKİ’nin konut inşaatları için harekete geçti. 18 Eylül 2024 tarihinde, plansız kalan bölge için hazırlanan yeni imar planları, bakanlık tarafından onaylanarak askıya çıkarılmıştır.

Plan açıklama raporunda, TOKİ tarafından “2020 Yılı 100 Bin Sosyal Konut Projesi” kapsamında inşaatına başlanan 3 bin 750 sosyal konut projesinin detayları aktarılmaktadır. İmar planlarının mahkeme kararları doğrultusunda iptal edilmesiyle alanın plansız kaldığı ifade edilmiştir. Raporda şu ifadelere yer verilmiştir: “Dolayısıyla, ihaleleri yapılmış olan, fiili durumda yerinde inşaatı başlanan ve devam etmekte olan süreç sekteye uğramıştır. Plansız kalan alanda mahkeme kararlarında gerekçe olarak ortaya konan iptal gerekçeleri göz önünde bulundurularak, yaklaşık 315 hektarlık (3 milyon 154 bin metrekarelik) alana yönelik olarak imar planları hazırlama ihtiyacı ortaya çıkmıştır.”

Mahkemenin iptal gerekçeleri dikkate alınarak yapılan plan düzenlemesi aşağıdaki gibi özetlenebilir:

• Alanın kuzeyindeki bazı konut adalarının emsal değerleri düşürülerek nüfus yoğunluğu azaltılmıştır.
• Toplam 18 bin 787 kişi nüfus öngörülmüştür.
• 3 bin 750 adet Sosyal Konut Projesi kapsamında ihalesi yapılmış konut adalarının yapılaşma koşulları korunmuş olup, bu alanlarda yapılaşma değerleri projede belirlenmiş olan değerler kabul edilmiştir.
• Planlama alanındaki fiili durumda yer alan mezarlık alanları, projelendirilmiş ‘Su Yüzeyi’ alanına yakın bir konumda olduğu için ‘Ağaçlandırılacak Alan (Mevcut Mezarlık Alanı)’ olarak planlanmıştır. Söz konusu alanda yeni gömü yapılmayacağına dair hükümler plan notlarında açıkça belirtilmiştir.