Kanser Riskini Azaltan Faktörler: Küçük Adımlar, Büyük Etkiler

Birleşmiş Milletler ve WHO’nin desteklediği ve Nature Medicine’de yayımlanan geniş kapsamlı bir analiz, kanserle mücadelede alışık olunan yaklaşımların ötesine geçmemiz gerektiğini gösterdi. Uzmanlar, her yıl milyonlarca teşhisin "kader" değil, yaşam tarzı ve çevresel etkilerle şekillendiğini belirtiyor. Çalışma, 185 ülkeden toplanan verilerden yola çıkarak 2022 yılında kaydedilen yeni vakaların yaklaşık %40’ının önlenebilir nedenlerle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.

Gizli suçlar olarak adlandırılan 30 risk faktörü arasında en öne çıkan üçlü şu şekilde sıralanıyor: İlk sırada Tütün Kullanımı (%15) bulunuyor; ardından Enfeksiyonlar (%10) ve Alkol Tüketimi (%3) geliyor. Araştırmacı Hanna Fink, bu rakamların eksik olabileceğini belirtirken beslenme ve diğer bazı etkenlerin küresel veri eksikliği yüzünden tam olarak hesaba katılamadığını ifade ediyor.

Cinsiyetler arası farklar da çalışma için dikkat çekici çıktı. Düzenli maruziyet ve yaşam biçimi alışkanlıklarının cinsiyete göre farklılık gösterdiğini belirleyen analiz, erkeklerde yeni vakaların yaklaşık %45’inin önlenebilir faktörlere bağlı olduğunu vurguluyor; kadınlarda bu oran ise yaklaşık %30 düzeyinde kalıyor. Dr. Marc Siegel bu farkı, erkeklerin riskli davranışlar ve iş/çevre kanserojenlerine karşı daha fazla maruz kalmasından kaynaklandığına bağlıyor.

Aşılar ve davranış değişikliği hayat kurtarır Rahim ağzı, mide ve akciğer kanserleri gibi sık görülen türlerde önlenebilirlik yüksek. Dr. Siegel, HPV ile doğrudan ilişkili olan bu kanser türlerinin basit bir aşıyla önemli ölçüde azaltılabileceğini söyleyerek aşının önemine dikkat çekiyor. Ancak başarının yalnızca tıbbi çözümlerle sınırlı olmadığını, davranış değişikliklerini de kapsaması gerektiğini belirtti: hareket etmek, sağlıklı kiloyu korumak, güneşten ve hava kirliliğinden korunmak gibi günlük uygulamalar hayati farklar yaratabilir.

UZMANLARDAN ÇAĞRI: Küçük adımlar büyük fark yaratır Rapor, sadece bireylerin değil, hükümetlerin de sorumluluk alması gerektiğini işaret ediyor. Tütün ve alkol için vergi artışları, dumansız hava sahaları ve aşıya erişimin kolaylaştırılması, kanserle mücadeledeki etkili araçlar olarak öne çıkıyor. Kendisi de kanserle mücadeleyle yaşamış olan Aile Hekimi Dr. Chris Scuderi, şu öneriyi yapıyor: “Büyük değişiklikler aniden gelmez; günlük küçük başarılar zaman içinde güçlü bir savunma oluşturur. Düzenli kontrollerinizi aksatmayın.”