Konut Kredilerinde Birinci ve İkinci El Ayrımının Kaldırılmasıyla Değişen Finansman Manzarası
Kredi mekanizmasına dengeli bir destek sağlamak amacıyla BDDK, makro ihtiyati kararlar çerçevesinde bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılması ile konut kredilerinin teminat ve değerleme politikalarını gözden geçirdi. Bu çerçevede konut kredilerinde, teminat olarak alınan konutun değerine göre belirlenen kredi tutarının birinci el–ikinci el ayrımı olmaksızın değerlendirilmesi yönünde adımlar atıldı. Ayrıca 2010 sonrası inşa edilen ve asgari C enerji sınıfında bulunan konutlar, enerji verimliliği yüksek projeler kapsamında desteklenmeye başlandı. Böylece enerji tasarruflu ve depreme dayanıklı konutların alımını teşvik edilerek, ilk konutunu edinecek tüketicilerin avantajlı konumda olması hedeflendi.
Konuyla ilgili sektörden temsilciler değerlendirmelerini paylaştı. KONUTDER Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz, ikinci el konutlardaki kısıtlamaların kaldırılmasının konut piyasasına olumlu bir adım olduğunu vurguladı ve şunları söyledi: “Konut kredilerinde birinci ve ikinci el ayrımının ortadan kalkması, ikinci el konutların kredi kapsamına daha etkin bir şekilde dahil edilmesiyle birlikte krediye erişimi kolaylaştıracaktır. Enflasyondaki düşüşle birlikte diğer kısıtların da gözden geçirilmesi büyük önem taşır.”
Yılmaz, son on yılda kredili konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının düşüş gösterdiğini belirtti ve kredili birinci el konut satışlarının payının da gerilediğini hatırlattı. Ayrıca ikinci ve üçüncü konut alımlarına yönelik kredi sınırlamalarının üretimi sınırladığını ifade etti. “Birinci el konut üretimi ve satışlarının, kredi mekanizmasıyla uyumlu ve erişilebilir bir finansman çerçevesi içinde ele alınması; güvenli yapı stokunun artırılması ve konut piyasasının dengeli bir şekilde büyümesi açısından kritik öneme sahiptir.”
Enerji verimliliğine sahip konutların kredi oranları açısından daha avantajlı gruba dahil edilmesini memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, “Tüketicilerin kredi erişimini kolaylaştırmak ve finansal istikrarı artırmak için atılan yerinde bir adım olarak görüyoruz; ruhsat süreçlerinde de benzer hassasiyetin sürmesini bekliyoruz.”
AYİDER Başkanı Hakan Şişik ise ikinci el konutların krediye erişimde cazip hale gelmesiyle kentsel dönüşüm projelerinde hareketlilik beklediklerini belirtti. Şişik, orta gelir grubunun özellikle ikinci el konutlara yönelmesinin gerekliliğini ifade etti ve “Depreme dayanıklı ama eski yapı stokunun eritilmesi açısından bu adım önemli. İlk kez konut sahibi olacaklar için de avantaj sağlıyor; talebi canlı tutacak ve satışları destekleyecek. Ancak konut kredi faizlerinin yüzde 2’nin altına inmesi ana talep.” dedi.
GAPAS Başkanı Mustafa Kemal Şahin ise konut piyasasının gerçek ihtiyaçlarına cevap veren bu adımı desteklediklerini belirtti. Güncelleştirilmiş kredi kullanım oranlarının ve birinci el–ikinci el ayrımının kaldırılmasının, orta gelirli kesimin konut sahibi olma umudunu güçlendireceğini ifade etti. “Konut lüks değil ihtiyaçtır; finansman da ayrıcalık değil erişilebilir bir hak olmalıdır. Uygulama sonuçlarını yakından izleyip sektöre yapıcı katkı sunmaya devam edeceğiz.”