Küçük Paraların Kademeli Dönüşümü: Türkiye’de Bozuk Para Dolaşımında Yeni Gerçeklik

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, düşük değerli madeni paraların dolaşımdan tamamen çekilmesini hedefleyen bir strateji benimsemiş durumda. Bu süreç, 2026 yılına özel olarak uygulanırken kuruş sınıfı paraların tedavüldeki varlığını hızla azaltıyor. 25 kuruşun geçmişteki üretimi büyük düşüşler kaydederken, 2023 yılında basılan 124,8 milyon adetten 2024 ve 2025 yıllarında neredeyse tamamen sıfıra inildi. Benzer bir eğilim, 50 kuruş için de geçerli; 2023’te 158 milyon olan üretim, 2025 itibarıyla sadece 37,2 milyona geriledi. Ocak 2026 ayı rakamları ise dönüşümün tamamlandığını net biçimde gösteriyor; 37 milyon 890 bin adetlik tedavüldeki paranın içinde 25 kuruş, 5 kuruş ve 1 kuruş bulunmuyor. Basılan 180 bin adet 10 kuruşun toplam değeri ise yalnızca 18 bin TL olarak kayıtlara geçti.

EN BÜYÜK MADENİ PARA BİLE YETERSİZ haliyle, piyasanın en değerli madeni parası olan 5 TL bile günlük ihtiyaçları karşılayamıyor. Marketlerdeki tekli ürünler 7-10 lira aralığında satılırken, 5 TL’nin alım gücü bir sakızı dahi almakta zorlanır hale geldi. Eskiden paketli ürünler artık tek tek satın alınırken, en büyük bozuk para bu alışverişlerde bile kullanılmıyor. Darphane’nin üretim ağırlığı giderek 1 TL ve 5 TL’ye yönelmiş durumda; Ocak ayında basılan 5 TL’lik 10 milyon adet, para üretiminin ana motoru haline gelirken 10 ve 1 kuruş gibi birimler artık sadece sembolik hatıralar olarak dolaşımda kaldı.