Kuzeybatı Geçidi Keşif Seferi ve Yamyamlık Trajedisi

Kuzeybatı Geçidi Keşif Seferi

Kuzeybatı Geçidi için oluşturulan 129 kişilik keşif ekibi, 1845 yılının Mayıs ayında İngiltere'nin Greenhithe limanından yola çıktı. Ekip, Baffin Körfezi'ndeki Geçit'in doğu ağzına ulaşmaya çalışırken, keşif gemileri buzul arasında sıkışarak seferin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden oldu. Bu durum, denizcileri son derece zor bir hayatta kalma mücadelesine sürükledi ve bazıları yamyamlığa kadar gitti.

Antropologlar, 1848 yılında yaşanan bu trajik seferde hayatını kaybeden “HMS Erebus” (Majestelerinin Gemisi Erebus) komutanı James Fitzjames'in kalıntılarını inceledi. Araştırmalar, acı bir gerçeği ortaya çıkardı: Fitzjames, ölümünden sonra yamyamlığa maruz kalmıştı. Araştırmayı yöneten Waterloo Üniversitesi'nden Douglas Stenton, "Fitzjames'in kalıntılarının tespiti, keşif gezisinin trajik sonuna dair yeni bir bakış açısı sağlıyor" dedi.

Fitzjames'in alt çenesinde, yamyamlığın açık bir göstergesi olan çok sayıda kesik izi bulundu. King William Adası'nda yapılan kazılarda bulunan insan kemiklerinin yaklaşık dörtte birinde benzer izler tespit edildi. Kaptan James Fitzjames, gemilerin durumunu detaylı bir raporla kaydederek bu notları daha sonra bir kayalıkta bıraktı. Raporda, “Sir John Franklin 1847'de öldü” şeklinde bir not kaleme aldı. Ancak bu sadece trajedinin başlangıcıydı; 105 denizci umutsuz bir şekilde gemilerini terk ederek kaçış planı yapmaya çalıştı, fakat hiçbiri geri dönemedi.

Fitzjames'in çene kemiğinde tespit edilen kesik izleri, acı bir gerçeği ortaya koyuyordu: Mürettebat, hayatta kalmak için kaptanın bedenini yemek zorunda kalmıştı. O döneme ait raporlar ve arkeolojik bulgular, denizcilerin ölümcül açlık nedeniyle yamyamlığa başvurduklarını doğruluyor. Kanadalı arkeolog Douglas Stenton, bu trajedi ile ilgili olarak, "Rütbe ve statünün artık hiçbir anlam taşımadığı" bir dönem yaşandığını ifade ediyor.

İnuit yerlilerinin aktardığına göre, üniformalı ve hastalıklı bir grup insan, adada yiyecek ve ekipman talebinde bulunmuştu. Bu bölgeye yabancı olan mürettebat, zamanla tek tek hayatını kaybetti. Yapılan kazılarda ortaya çıkan kemiklerdeki kesik izleri, Franklin seferine katılan denizcilerin hayatta kalma mücadelesinde çaresizce insanlık dışı yöntemlere başvurmak zorunda kaldıklarını göstermektedir.