Malatya Kayısısında Fiyat Artışı ve Zirai Donun Yıkıcı Etkileri

Kayısı Fiyatlarında Çarpıcı Artış

Don öncesinde ton başına yaklaşık 4 bin 700 dolar seviyelerinde işlem gören kayısı, günümüzde kaliteye göre 8 ile 10 bin dolar arasında satılmaktadır. Bu büyük fiyat artışları, piyasa dinamiklerindeki değişimin ve ürünün değerindeki yükselişin açık göstergesidir.

MTB Başkanı Ramazan Özcan’dan Zirai Don ve Ekonomik Zararlar Hakkında Açıklamalar

Malatya Ziraat Mühendisleri Birliği (MTB) Başkanı Ramazan Özcan, yaptığı detaylı açıklamada, bölgede yaşanan zirai donun tarım alanları üzerindeki yıkıcı etkilerini şu sözlerle dile getirdi:

"Malatya’da arpa ve buğday gibi temel tarım ürünleri dışında, hemen hemen tüm meyve ağaçlarımız büyük zarar gördü. Ancak, en büyük kayıplar kayısıda yaşandı. Bu yıl beklediğimiz yaş kayısı üretimi yaklaşık 700 bin ton civarındaydı, ancak dondan dolayı bu tahmin tamamen boşa çıktı. O gece yaşanan zirai don, ürünlerin %100’ünü yok etti. Ayrıca, kuru kayısı üretimimizde de yaklaşık 160 bin tonluk bir zarar söz konusu. Ekonomik açıdan, toplamda Malatya’ya yaklaşık 700-750 milyon dolar civarında bir kayıp yaşandı."

Özcan, şu anda işletmelerin düşük kapasiteyle faaliyetlerini sürdürdüğüne vurgu yaparak, ihracat süreçlerindeki zorluklara dikkat çekti:

"İhracatçılar, ürün temininde ciddi sorunlar yaşıyor ve bu durum fiyatlarda sert dalgalanmalara neden oluyor. Krizin farkında olan ithalatçılar, fiyatlar arasındaki farkı anlamaya çalışırken, her iki taraf da durumu analiz ediyor. Bu nedenle, şu aşamada kayısı ihracatında önemli bir geri dönüş gözlenmiyor. Don öncesinde ton başına 4-5 bin dolar civarında olan alıcılar, şu anda 8-10 bin dolar seviyelerinde işlem gören ürünlere ulaşmakta güçlük çekiyorlar."

Fiyatlardaki Değişim ve Üretici-Esnaf Görüşleri

Ramazan Özcan, kayısının ihraç edilme fiyatlarının önceki dönemlerde ortalama 4 bin 700 dolar olduğunu, şu anda ise fiyatların 8 ile 10 bin dolar arasında satıldığını belirtti.

Kayısı esnafı Mehmet Şimşek ise, üretici ve esnafın durumunun oldukça zor olduğunu dile getirerek, şu açıklamalarda bulundu:

• "Üreticiler, 'gelecek yıl kayısı olmayacak' endişesiyle büyük kayıplar yaşadı. Bu yıl, üreticiler çok etkilendi ve moral kaybı yaşadı."
• "Esnaf olarak bizler de satışlarda ve fiyatlandırmada çeşitli sorunlar yaşıyoruz. Fiyatlar dondan önce yaklaşık 100-150 lira seviyelerindeydi, şimdi ise ortalama 300-350 liraya yükseldi."
• "Piyasalarda jumbo ürünler yaklaşık 250 liradan 350 liraya kadar alıcı buluyor. Sarı kayısı ise 450-550 lira arasında satılıyor. Güneş kurusu ise bu yıl biraz daha zor durumda; şu anda jumbo güneş kurusu 600-700 liradan işlem görüyor."

Türkiye’de Benzeri Görülmemiş Bir Afet: Kuraklık ve Don Felaketi

Kayısı ticareti yapan Serdar Ayhan, yaşanan zararın boyutunu anlatarak, Türkiye’de 43 yıl boyunca böyle bir afetin yaşanmadığını vurguladı.

Ayhan, şu ifadeleri kullandı:

• "Türkiye’nin 43 yıllık tarım tarihinde böyle bir afet yaşanmadı. Malatya, don felaketinden %100 şekilde etkilendi."
• "Dondan önce kayısı fiyatları 120-150 lira seviyelerindeydi. Jumbo ürünlerde ise 170-180 lira, sarı kayısıda 300 liralar civarındaydı."
• "Şu anda, temiz kayısı 250-350 lira arasında, jumbolarda sarı kayısı 400-450 lira, siyah kayısı ise 600 liraya kadar yükseldi."
• "Ancak şu an için talepte anlamlı bir artış gözlenmiyor ve piyasa durgun seyrediyor."