Orta Doğu Savaşının Alüminyum Piyasasına Etkisi ve Seydişehir Eti Alüminyum’un Değişen Rotası

İlk olarak jeopolitik gerilimler, Orta Doğu’daki fabrikaların vurulmasıyla alüminyum piyasasında yeni bir dalga yarattı. Savaşların etkisiyle Gübre ve alüminyum üretiminde görülen sıkıntılar, küresel tedarik zincirinde sert hareketlere yol açtı ve bu durum fiyatları hızla yükseltti.

Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan iki büyük fabrikaya yönelen saldırılar, bölgede üretimin küresel payını etkiledi ve alüminyum fiyatlarının yükselmesini tetikledi. Orta Doğu’nun dünya üretimindeki payı yaklaşık yüzde 9’a ulaşırken, bu durum fiyatlarda dalgalanmaya yol açtı.

Fiyatlar düşmez gibi görünüyor Saha analizleri, fiyatların yaklaşık %6 artışla 3 bin 500 dolar civarına çıkabileceğini gösteriyor ve dünyanın en büyük üreticilerinden Rio Tinto’nun hisseleri de bu süreçte değer kazandı. Kriz, Türkiye’de Eti Alüminyum üzerinden Cengiz Holding’in mali sonuçlarını olumlu yönde etkileyebilir.

ABD merkezli Goldman Sachs ise bu yıl alüminyum arzında önemli bir azalma öngörüyor: yaklaşık 850 bin tonluk bir düşüş ve bunun da fiyatların mevcut seviyede kalmasına yol açması ihtimali önem kazanıyor. Bu tablo, Mehmet Cengiz’in şirketi için bir fırsat doğuruyor olabilir.

Geçmişte Seydişehir Eti Alüminyum’un özelleştirilmesiyle Cengiz Holding’e geçen tesis, yılda 400 bin ton üretim kapasitesiyle 75 ülkeye ihracat yapıyor. Türkiye’nin yıllık yaklaşık 600 bin ton olan alüminyum talebinin 82 bin tona yakını artık Seydişehir’de üretiliyor.

Seydişehir’in özelleştirilmesi ve yüzleşilen kararlar Tesis Altın tepsi diye nitelendirilen bir dönüm noktasında, 2005 yılında Oymapınar Barajı ile beraber 305 milyon dolar karşılığında Cengiz Holding’e devredildi. Bölgenin stratejik değeri nedeniyle sadece fabrikanın değil, baraja bağlı altyapı ve liman varlıkları da holdingin kontrolüne geçti.

Danıştay kararları ve süreç 1973’te kurulan ve uzun süre kamuya kaynak sağlayan Seydişehir Eti Alüminyum’un özelleştirilmesi konusunda yoğun tepki yükseldi. Danıştay 13. Dairesi, 2007 yılında satış kararını iptal etti ve fabrikanın devlete iadesini istedi. Ancak bu karar uygulanmadı; 5 yıl boyunca iade işlemi yapılmadı ve 2012’de Özelleştirme Yüksek Kurulu kararından çekildi. Böylece tesisin holdinge devri süreci sürdürülmüş oldu.