Piyasalardaki Dalgalanmalar ve Türkiye Ekonomisine Etkileri

Piyasalar, dünyanın en büyük ekonomisine sahip olan ABD'deki başkanlık seçim sonuçlarına odaklanırken, Cumhuriyetçi aday Donald Trump zafer konuşmasını gerçekleştirdi. Kesin olmayan sonuçların Trump'ın galibiyetine işaret etmesiyle küresel piyasalarda önemli değişimler meydana geldi. Bu süreçte, Trump döneminin Türkiye ekonomisine olası etkileri de yatırımcılar tarafından merakla takip ediliyor.

Türk Lirası (TL), gelişmekte olan para birimleri arasında pozitif ayrışarak, küresel çapta güçlenen dolara karşı değer kazanabilen nadir para birimlerinden biri haline geldi. Trump'ın seçim zaferini ilan etmesinin ardından, TL dolar karşısında %0,2 oranında sınırlı ancak dikkat çekici bir değer kazanımı yaşadı. Belirsizliğin azalması, TL cinsinden diğer piyasalara da olumlu yansıdı. TL'deki bu nadir görülen gün içi değer artışı, dolar endeksinde %1,6'lık bir yükseliş gözlemlenirken gerçekleşti. Ayrıca, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi %3 civarında bir artış gösterdi. ABD borsalarının vadeli işlem kontratları tarihi zirvelere ulaşırken, dolar ve tahvil getirileri de keskin bir şekilde yükseldi. Bitcoin ise ilk kez 75 bin dolar seviyesini aştı. S&P 500 vadeli kontratlarındaki artış %2 seviyesinde iken, ABD Hazinesi'nin 10 yıllık tahvillerinin getirileri dört aylık zirve olan %4,47'ye yükseldi. Yatırımcılar, Trump'ın kazanması durumunda bu tür hareketlerin yaşanabileceğini daha önce tahmin etmişti.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ABD Başkanlık seçimlerini kazanan Donald Trump'ı tebrik etti. Erdoğan, Amerikan halkının tercihiyle başlayacak olan yeni dönemde, Türkiye-ABD ilişkilerinin güçlenmesini temenni ettiğini ifade etti. Bir bankanın döviz masası müdürü, "Hem Erdoğan hem de Trump güçlü liderler. Bu nedenle, diğer adaylar kadar istikrarlı bir ABD-Türkiye ilişkisi olasılığı düşük. İlk fiyatlama, belirsizliğin azaldığı gerekçesiyle TL'yi olumlu etkiledi" dedi.

Uzmanlar, iki önemli bölgesel konunun riskli olduğunu vurguladı: "Bunlar, Rusya-Ukrayna ve İsrail-Filistin meselesi. Bu konuların nasıl ele alınacağı, ekonomiyi de doğrudan etkileyebilir. Orta vadeli etkisinin pozitif mi yoksa negatif mi olacağını şimdiden kestirmek zor, ancak hangi yönde olursa olsun, etkisinin güçlü olacağı kesin" şeklinde belirttiler.

Donald Trump, ithal edilen tüm mallara %10, Çin mallarına ise %60 gümrük vergisi getirilmesini önerdi. Bu politikaların dolara yarayacağını belirten uzmanlar, orta vadede Türkiye ekonomisi için dezavantaj oluşturabileceğini ifade ediyor. 'Kontrollü kur' politikasının etkisiyle kısa vadede büyük bir hareket beklenmezken, faiz indirimlerinin de gelmesi durumunda TL üzerinde baskı yaratabileceği ve ekonomi yönetiminin döviz kurundaki kontrolünü zorlaştırabileceği vurgulanıyor.

Öte yandan, gümrük vergilerinin artmasıyla, ABD ile 10 milyar dolarlık dış ticaret hedefinin daha da olanaksız hale gelebileceği belirtiliyor. Trump, önceki başkanlık döneminde Rahip Brunson krizi nedeniyle Türkiye'den ithal edilen çelik ve alüminyum vergilerini iki katına çıkarmıştı. Bu açıklamanın ardından dolar ve Euro'da ciddi yükselişler yaşanmıştı. Trump, "Türkiye'ye çelik ve alüminyum vergilerini iki katına çıkaran kararı imzaladım. Türk Lirası güçlü dolar karşısında düşüyor. Alüminyum vergisi %20, çelik vergisi %50 olacak. Türkiye ile ilişkilerimiz bu kez iyi değil" demişti.

Türkiye'nin döviz gelirinin büyük bir kısmının Euro cinsinden olması, döviz giderleri ve dış borç ödemelerinin ise dolarla yapılması nedeniyle, Euro-dolar paritesinin Türk ekonomisine etkisinin dış borç ödemelerinde hissedilmesi bekleniyor. ABD tahvil faizlerindeki yükselişin de dış borçlanma maliyetlerini artırarak Türkiye ekonomisini olumsuz etkileyeceği değerlendiriliyor.