Romatoloji Uzmanı Doç. Dr. Soner Şenel’den Romatizmal Hastalıklar Hakkında Önemli Bilgilendirme
Romatizmal Hastalıkların Bilinirliği ve Tanımı
Romatoloji Uzmanı Doç. Dr. Soner Şenel, romatizmal hastalıkların hem halk hem de sağlık profesyonelleri arasında istenen düzeyde farkındalık ve bilgiye sahip olmadığını vurguladı. Romatizmanın genellikle halk arasında yaşlılarda görülen, eklem veya diz ağrısı gibi belirtilerle karıştırıldığını belirten Şenel, gerçekte bu hastalıkların çocukluk çağında dahi ortaya çıkabildiğine dikkat çekti. Ayrıca, romatizmal hastalıkların sadece eklemleri değil, aynı zamanda kalp, beyin, göz, deri, kıkırdak ve iç organlar gibi birçok farklı sistemi etkileyebildiğinin altını çizdi.
Hastalığın belirtileriyle karşılaşan bireylerin, %sadece bir kısmının romatoloji uzmanlarına yönlendirildiğini veya farkındalık sahibi olduklarını anlatan Şenel, uygun tanı ve tedavi için öncelikle bir iç hastalıkları veya fizik tedavi uzmanlarına başvurulması gerektiğinin önemine değindi. Böylece, hastalık şüphesi olan kişiler doğru uzmanlara sevk edilerek daha etkili bir tedavi süreci başlatılabilir.
Romatizmal Hastalıkların Çok Yönlü Etkileri
Romatizmal hastalıkların sadece eklem hastalıklarıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda kalp, beyin, göz, deri, kıkırdak, bağırsaklar, böbrekler, karaciğer, kan hücreleri ve kemik iliği gibi birçok organı olumsuz şekilde etkileyebildiğini belirtti. Vücudun çeşitli alerjik tepkilere verdiği yanıt gibi, romatizma da vücudun bağışıklık sisteminin aşırı veya hatalı tepkisi sonucu ortaya çıkar. Bu tepkiyi tetikleyen faktörler arasında sigara kullanımı, viral enfeksiyonlar ve mevsim geçişleri gibi unsurlar bulunur. İmmün sistemin bu anormal tepkisi, kronik bir hale gelerek hastalığın ilerlemesine neden olur.
Mevsim Değişiklikleri ve Romatizmal Hastalıklar
Doç. Dr. Şenel, özellikle mevsim geçişleri ve yağmurlu havalarda romatizmal hastalıkların şikayetlerinin arttığını belirtti. Bu dönemlerde mevcut hastaların şikayetlerinin yoğunlaştığını ve tedavi gören kişilerde ağrıların artarak günlük yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediğine işaret etti. Ayrıca, bazı hastaların ağrılarını tolere edememeleri nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurduklarını ifade etti.
Şenel, bu artışın birkaç temel nedenine değinerek, D vitamini eksikliği ve güneş ışığından yeterince faydalanamama durumunun önemli bir faktör olduğunu söyledi. Kapalı ortamlar ve yağmurlu havalarda D vitamini sentezinin azalmasının, kas ve kemik metabolizmasını olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Ayrıca, havanın kapalı olması ve güneş ışığının azlığı nedeniyle, vücuttaki kortizon seviyelerinin düşebildiğini ve bunun da iltihaplı romatizma hastalıklarının artmasına neden olabildiğini sözlerine ekledi. Bilinmeyen sebeplerle de bu hastalıkların daha aktif hale geldiği de gözlemlenmektedir.
Romatizmal Hastalıkların Çocuklarda ve Yetişkinlerde Görülme Durumu
Romatizmal hastalıkların her geçen gün yeni türlerinin keşfedildiğine değinen Şenel, toplamda 300'ü aşkın farklı romatizmal hastalık olduğunu belirtti. Birçok hastalığın tedavisinin mevcut olduğunu, ancak bazıların genetik faktörlere bağlı olarak ortaya çıktığını ifade etti. Otoimmün hastalıklar genellikle sonradan gelişse de, genetik zeminin etkili olduğu durumlar da söz konusudur.
Çocukluk çağında görülen romatizmal hastalıklar arasında, halk arasında sıkça karıştırılan osteoartrit (kireçlenme) de bulunmaktadır. Özellikle menopoz sonrası kadınlarda, hormon seviyelerinin düşmesiyle ortaya çıkan bu durum, yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmekte. Ancak, iltihaplı romatizmalar ise daha çok orta yaş ve genç yaş grubunu etkileyerek, yaşam kalitesini ciddi şekilde bozmaktadır.