Ruh Sağlığına Eşit ve Ücretsiz Erişim Vizyonu: Halk Sağlığı Merkezleri ve Toplum Temelli Ruh Sağlığı Modelleri
10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü vesilesiyle CHP Genel Başkan Yardımcısı Zeliha Aksaz Şahbaz yazılı bir açıklama yayımladı. Türkiye’de ruh sağlığına ayrılan bütçenin yetersizliğine dikkat çekerek, sağlık harcamalarının küçültülmesini ve bunun sonucunda halkın ruh sağlığı sorunlarının artışını vurguladı. Şahbaz, mevcut durumun daha geniş bir sağlık bütçesi ve kapsamlı hizmetler gerektirdiğini ifade etti.
Birçok uzmanın dünya ortalamasının oldukça gerisinde kalan psikiyatrist ve psikolog sayısına dikkat çeken Şahbaz, Türkiye’nin antidepresan kullanımında OECD ülkeleri arasında üst sıralarda olduğuna işaret etti. Kamu hastanelerinde doktorlarla hasta arasındaki zamanın yetersizliğine ve terapiye erişimin kısıtlılığına değinen açıklamada, krizin sağlık çalışanlarının üzerinde yarattığı ağır yükler de vurgulandı. Hemşirelerin yüksek oranda mobbing altında çalıştığına ve uzun çalışma saatleri ile düşük ücretlerin işyeri stresini artırdığına dikkat çekildi.
Şahbaz, krizin yalnızca bireylerin sorunu olmadığını, piyasacı düzenin toplumsal bedeli olduğuna vurgu yaptı. STK’lara aktarılan kaynakların denetlenmediğini ve bağımlılıkla mücadelede kullanılan maliyetlerin şeffaf olmayan biçimde harcandığını belirtti. Toplum temelli projelerin yerine gösteriş projelerinin desteklendiğine ilişkin eleştirilerini paylaştı.
“Ruh sağlığı bir ayrıcalık değil, temel bir haktır.” diye devam eden Şahbaz, ülkenin ihtiyacını şu sözlerle özetledi: Ücretsiz, kamusal ve toplum temelli ruh sağlığı merkezlerinin kurulması şarttır. Psikologlar, psikiyatristler, sosyal hizmet uzmanları ve diğer sağlık profesyonellerinin birlikte çalışacağı güçlü bir sistem olmadan halkın ruh sağlığı korunamaz. Bu yaklaşım ışığında, Halk Sağlığı Merkezleri ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri kurulacak; önleyici hizmetler, danışmanlık ve rehabilitasyon ücretsiz ve erişilebilir olacak. Ruh sağlığına yatırım yapılan her adım, hem bireyler hem de toplum için en verimli sonuçları doğuracaktır. Krize değil, sağlığa odaklanan kamucu bir sağlık sistemi mümkün ve gereklidir.