Sahte Gübre Skandalı: Ereğli PANKO ve TÜRKŞEKER Operasyonunda Gübre Analizleri ve Halk Tepkisi
Üretici çiftçilerin artan maliyetlerle boğuştuğu dönemde sahte gübre iddiaları gündeme geldi. Türkiye’nin en büyük çiftçi kuruluşlarından olan Konya Şeker’in çatısı altında yer alan ve bünyesinde TORKU gibi bir marka barındıran yapı, Ereğli bölgesinde sahte gübre satışıyla ilişkilendirildi. Yağmurlama tabancalarında tıkanıklıklara yol açan bu gübrelerin, suda tam çözünemediği ve toprağın üzerinde görünür biçimde kaldığı iddia edildi. Bazı çiftçiler, gübre içinde çözülemeyen parçaları bıçakla kestiklerinde plastik benzeri bir maddeyle karşılaştıklarını ifade etti.
Laboratuvar sonuçları halk arasındaki güveni zedeledi Şüpheler üzerine Ereğli İlçe Tarım Müdürlüğü’nün başlattığı inceleme kapsamında Ereğli PANKO depolarından numuneler alındı ve TÜRKAK akreditasyonlu laboratuvarlarda analiz edildi. Raporlar, yalnızca gübrelerin değil, çiftçilerin emek ve güveninin de zedelendiğini gösterdi. Sonuçlara göre; etiket üzerinde yazan toplam azot değeri yüzde 13 olan gübrede gerçek oran yüzde 5,7 çıktı. Üre azotunun beyanı yüzde 11 iken gerçek değer yüzde 3,4 olarak kaydedildi. Suda çözünebilir fosfor beyanı yüzde 24 iken gerçek değer yüzde 4,7, suda çözünebilir potasyum beyanı yüzde 12 iken gerçek değer yüzde 4,5 olarak belirlendi. Çinko oranı ise yüzde 0,1 olarak beyan edilmesine rağmen analizde yaklaşık yüzde 0,005 düzeyinde çıktı. Resmî raporun sonuç kısmında, “Etiket beyanına uygun değildir” ifadesi yer aldı. Bu durum, Ereğli ile sınırlı kalmayıp farklı ilçelerde de benzer vakaların ortaya çıktığı yönünde iddiaları güçlendirdi.
CHP’li Adem’den sert değerlendirme CHP Genel Başkan Yardımcısı Erhan Adem, partisinin merkezinde pancar üreticileriyle bir araya geldi. Adem, pancar üreticilerinin Pankobirlik üzerinden aldığı gübrelerdeki azot, fosfor ve potasyum oranlarının ambalajlarda belirtilenden düşük çıktığını belirterek tepkisini dile getirdi. Adem şu ifadeleri kullandı: “Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. (TÜRKŞEKER) üzerinden geçtiğimiz aylarda 100 bin tonluk bir gübre ihalesi yapıldı. ANKAFERT adlı firmanın bu ihaleye tescilsiz şekilde girdiği ve yaklaşık 150 milyon TL değerinde gübre verdiği yönünde bilgiler mevcut. Eskişehir, Yozgat, Burdur ve Ankara’daki Pankobirlik kooperatiflerinde satılan bu gübreleri çiftçiler kullanıp mağdur oluyor. Verim kaybı ciddi boyutta ve zararlar büyüyor. Pankobirlik, tescil/analiz yapmadan sattığı gübrelerle çiftçimizi mağdur etmiştir. Bu duruma karşı savcıların göreve çağrılması gerekmektedir.”