Sava Nehri’nde Demir Çağı’na Ait Külçeler: Bosna-Hersek’te Yeniden Yazılan Tarih

Bosna Hersek’in Sava Nehri sularında, son 2.000 yıldan uzun süredir saklı kalan Demir Çağı külçelerini içeren bir hazine gün yüzüne çıktı. Yerel bir tarih meraklısının dikkatini çeken buluntular, su altı arkeologlarını ve müze uzmanlarını harekete geçirdi. Arkeolojik ekibin ilk değerlendirmesine göre, söz konusu parçalar ticarette kullanılan çift piramit külçeler olarak bilinen metal bloklar. Bu keşif, bölgenin antik dünyadaki konumuna dair mevcut düşünceleri sarsma potansiyeli taşıyor.

Olaylar, Posavina bölgesine tutkun olan Pedro Matki adlı vatandaşın, nehir sularında gördüğü sıradışı cisimlerin fotoğraflarını çekip yerel müzeye göndermesiyle başladı. Müze uzmanlarının fotoğraflardaki işaretleri tarihi değer olarak tanımlaması üzerine, su altı arkeologlarıyla temas kuruldu. Suyun güvenli dalışa uygun seviyeye düşmesinin ardından Tolisa’daki Fransisken Manastırı Müzesi’nden araştırmacılar arama çalışmalarını başlattı.

Bulunan parçalar, La Tène Çağı’ndan Roma dönemine geçiş sürecine işaret eden ayrıntılar gösteriyor: külçelerin biçimi ve detayları, MÖ 1. veya 2. yüzyıla ait olduğuna dair uzman görüşünü güçlendiriyor. Müze yetkilileri bu keşfin Bosna tarihinde türünün en önemli buluntularından biri olduğunu vurguluyor ve komşu ülkelerdeki benzer keşiflerle karşılaştırmalar yapıyorlar: Hırvatistan’da yalnızca bir adet, Slovenya’da ise iki veya üç benzer buluntu bulunduğu belirtiliyor.

Ek analizlerin önemi: Bundan sonraki adımlar, metalin kökenini ve bölgenin Orta Avrupa’ya uzanan antik ticaret yollarını netleştirecek kimyasal analizleri kapsıyor. Uzmanlara göre, bu bulgular Balkanlar’ın bu bölgesinin Antik Çağ’da Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile olan ticarette kilit bir rol oynayabileceğini kanıtlayabilir. Projenin ilerlemesi için Almanya, Fransa ve Avusturya gibi ülkelerden uzmanların da katılımı bekleniyor.