Sırbistan’da Neolitik Dönemden İzler: Svinjarička Čuka

Avusturya Bilimler Akademisi'ne (ÖAW) bağlı araştırmacılar, Güneydoğu Avrupa'nın Balkanlar bölgesinde yer alan Sırbistan'ın Svinjarička Čuka kentinde olağanüstü bir dikdörtgen planlı ev keşfetti. Bu buluntu, Avrupa'daki yerleşik toplumların kökenleri hakkında önemli bilgiler sağlamakta ve kıtanın erken dönem tarım toplumlarına dair önemli ipuçları sunmaktadır. ÖAW Avusturya Arkeoloji Enstitüsü'nün arkeolog ve bilimsel direktörü Barbara Horejs, yaptığı basın açıklamasında, "Svinjarička Čuka'daki yeni buluntular, Balkanlar'daki yerleşimin gelişimine ilişkin önceki modelleri değiştirme potansiyeline sahip önemli veriler ve bakış açıları sunmaktadır," dedi.

Çamur ve Kerpiçten İnşa Edilmiş Ev

ÖAW tarafından "olağanüstü" bir buluntu olarak tanımlanan bu yapı, yaklaşık 8.000 yıl önce ahşap direklerle birlikte çamur ve kerpiçten inşa edilmiştir. Korunmuşluğu, bir yangına maruz kalmış olmasının yanı sıra, mimari parçaların kısmen çökmesiyle de açıklanabilir. Horejs, "Kısmen çökmüş ve yanmış mimari parçalar, evin içindeki zeminleri kaplarken, aynı zamanda dış mekan olduğu varsayılan alanda da eserler, aletler ve dağılmış kaplar gibi çeşitli kalıntılar mevcuttu," şeklinde belirtti. Bu konut, sakinlerinin tahıl ve tohum gibi yiyecekleri depoladıklarına dair kanıtlar içeriyor. Bu durum, Neolitik dönemin bu erken tarım öncülerinin yaşamlarına dair büyüleyici bakış açıları sunmaktadır.

Balkanlar'daki Neolitik dönem, M.Ö. 6500 civarında (yaklaşık 8500 yıl önce) başlamış ve M.Ö. 3500'e kadar (yaklaşık 5500 yıl önce) sürmüştür. Ancak, kesin tarihler belirli bölgelere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu dönem, avcılık ve toplayıcılıktan tarıma ve kalıcı yerleşimlere geçişi simgeler ve Avrupa'daki en eski çiftçilik topluluklarından bazıları bu bölgede ortaya çıkmıştır.

Erzak ve Tahıl Depolama Tesisleri

Svinjarička Čuka'daki son bulgular, Erken Neolitik dönemde bölgedeki insanların göçebe olduğu veya sadece mevsimsel olarak bir yerde yerleşik oldukları yönündeki geleneksel varsayımları sorgulamaktadır. Horejs, "Balkanlar'daki Neolitik öncüler, göçebe ya da sadece mevsimsel olarak yerleşik küçük gruplar yerine, erzak ve tahıl depolama tesisleri olan kalıcı evler inşa etmiş görünüyorlar," diye vurguladı. Svinjarička Čuka'da 2018 yılından bu yana devam eden kazı çalışmaları, arkeologların Erken Neolitik dönemden Orta Neolitik döneme kadar çeşitli yerleşim evrelerini belgelemelerine olanak tanımıştır. Bu buluntular, Sırbistan ve daha geniş Balkanlar'daki en eski Neolitik kültürlerden biri olan Starčevo kültürüyle ilişkilendirilmektedir. Starčevo kültürü, küçük, yarı kalıcı köylerin kurulmasının yanı sıra, bölgeye tarımı ve hayvanların evcilleştirilmesini getirmesiyle tanınmaktadır.