Slovenya’da Noel ikramiyesi tartışması: Vergiden muaf 639 Euro ödeme tüm çalışanlara zorunlu mu?

Slovenya yönetimi, ülkedeki yaklaşık bir milyon çalışan için Noel öncesi ek gelir olarak 639 euronun vergiden muaf tutulmasını zorunlu hale getirdi. Bu karar, uygulamanın kapsadığı geniş kitle nedeniyle geniş yankılar uyandırdı ve destek ile tepkiyi bir araya getirdi. Başbakan Robert Golob liderliğindeki koalisyon hükümetinin parlamentoda onayladığı bu adım, Mart ayında yapılacak seçimler öncesi oy oranını güçlendirme amacıyla hareket edildiği yönündeki iddialarla gündeme geliyor.

Zorunlu ödeme için gereken bütçe yaklaşık 600 milyon euroya ulaşacak. Asgari ücretin 1277 euro olduğu ülkede bu ikramiye, çalışanlar için yarım asgari ücret seviyesinde önemli bir ek gelir anlamına geliyor.

İŞVERENLERDEN OYAK YANIT işletmeler, ani şekilde yürürlüğe giren bu karar karşısında tereddüt yaşıyor. Slovenya Esnaf ve Girişimcilik Odası’nın yaptığı ankette işverenlerin %91’i bu uygulamaya olumsuz bakıyor. Özellikle orta ölçekli firmalarda nakit akışı üzerinde ciddi baskı oluşturacağını belirtmeleri dikkat çekiyor.

SENDİKALARDAN DESTEK Slovenya’nın önde gelen sendika konfederasyonu ZSSS’nin başkanı Andrej Zorko, kararın adil olduğunu savunarak: “İnsanlar yıl boyunca çalışıyor ve işletmeleri kâr ediyor; bundan pay almak doğal” diye konuştu. Ülkede çalışanlar, Noel ikramiyesiyle birlikte 13. maaş benzeri ek ödemeleri de alırken toplam yıllık gelirler bazı durumlarda 2000 euroyu aşıyor. Emeklilere ve engellilik maaşı alanlara da 150 euro kış yardımı planlanıyor.

AB’nin mali disiplin uyarısı Avrupa Komisyonu, zorunlu ikramiyenin etkisinin gayri Safi Yurt içi Hasıla’nın (GSYH) yaklaşık yüzde 0,3’üne kadar yükselebileceğini belirtip Slovenya’yı mali disiplin açısından dikkatli olmaya çağırdı. Muhalefetteki Yeni Slovenya Partisi Milletvekili Jozef Horvat ise uygulamayı “açık bir seçim rüşveti” olarak nitelendirdi.

Ekonomik tablo yine güçlü Slovenya, güçlü üretim sektörü ve turist akışı sayesinde Orta ve Doğu Avrupa’nın en zengin ülkelerinden biri konumunda. Kişi başına düşen gelir açısından İspanya’yı geride bırakan bir konumda olduğu ifade edilirken, İtalya’ya yakınlık da dikkat çekiyor. Zorunlu Noel ikramiyesi kararı, hem ekonomik hem de siyasi arka planda tartışmaları alevlendiriyor; işveren tepkileri ve AB’nin mali disipliniyle ilgili uyarılar, süreçte önümüzdeki aylarda daha sert bir müzakere ortamı doğurabilir.