Sosyal Medyada Mezat Yoluyla Kayıt Dışı Satışlara Yönelik İnceleme ve Bulgular

Devletin kayıt dışı ekonomiyle mücadelesi, farklı sektör ve yöntemleri kapsayacak şekilde derinleşiyor. Sosyal medya üzerinden açık artırma yöntemiyle satış yapan kişiler arasındaki yoğunluk dikkat çekiyor ve bu alan giderek yaygınlaşıyor.

VDK Başkanlığı, bu platformları kullanarak mezat yoluyla kayıt dışı ve vergiden muaf şekilde satış yapanların kimliklerini ve elde ettikleri geliri tespit etmek amacıyla kapsamlı bir inceleme yürüttü. Müfettişlerin aylar süren çalışmaları sonucunda, sosyal medya üzerinden yapılan mezatlarda binlerce ürünün el değiştirdiği belirlenirken, para akışlarının izlenmesiyle altı ay içinde 500 milyon liradan fazla değerdeki ürünün kayıt dışı olarak satıldığı ortaya çıktı. İlk aşamada bu yöntemle satış yapan 50’den fazla kişi vergi incelemesine sevk edildi.

MÜFETTİŞLER MÜŞTERİ GİBİ MEZADA KATILDI Vergi denetmenleri, ürünlerin niteliğini saptamak ve paylaşılan IBAN ile hesap bilgilerini elde etmek amacıyla potansiyel müşteriler gibi davranarak mezatlara katıldı. Aynı gün içinde birçok hesap üzerinden yapılan satışlar nedeniyle açık kaynak istihbaratı ve web kazıma teknikleriyle de bilgi toplandı. Takip süresince mezatçıların çeşitli sosyal medya kanalları kurduğu ve bu kanallara müşterileri üye yaptıkları belirlendi. Abonelere özel yayınlar halinde yapılan açık artırmalarla, satışlar öncesinde bildirimler ve anlık mesajlaşma uygulamalarıyla ürünler paylaşıldı. Çok sayıda alım yapanlara özel indirimler uygulanarak müşteri bağlılığı hedefleniyordu.

SÜREKLİ IBAN DEĞİŞTİRME Mezatçıların, takipten kaçınmak için farklı yöntemler denediği tespit edildi. Sürekli olarak IBAN ve hesap bilgilerinin değiştirilmesiyle aynı hesaplarda yüksek tutarda para birikiminin önüne geçildiği, hesapların farklı kişiler adına açıldığı görüldü. Ayrıca müşterilere, para transferi açıklama kısmında ticari bir faaliyeti çağrıştıracak ifadelerin bulunmaması konusunda sürekli uyarılar yapıldığı belirlendi. Kazanan müşteriyle hesap bilgilerinin özel olarak paylaşıldığı saptandı.

Mezatlarda çoğunlukla güvercin gibi canlı hayvanlar, taklit ve kopya ürünler, outdoor ürünler, bıçaklar, tespihler, çakmaklar ve küçük elektrikli aletler satışı yapıldı. Yerli seri üretim bıçaklar 1.000 lira, yabancı seri üretim bıçaklar 10.000 lira, yerli tasarım bıçaklar ise 75.000 ile 200.000 lira arasında değişen fiyatlarla müşterilerin karşısına çıktı. Bu satışlar, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’una aykırılık teşkil etti ve bazı ürünlerde fildişi gibi ticareti yasak olan kaplar da bulundu. Ayrıca sahte ve taklit ürünlerin tüketicileri mağdur ettiği görüldü.

“VATANDAŞIMIZ DA MAĞDUR OLUYOR” Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, AA’ya yaptığı açıklamada, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi geniş bir kapsamda sürdürdüklerini belirtti. Sosyal medyanın pek çok fırsatı ve riskli yönü barındırdığını ifade eden Şimşek, vergi ödememek amacıyla kayıt dışı satışların bu platformlarda tercih edilmesinin devletin vergi kaybına yol açtığını ve vatandaşların güvensiz alışveriş nedeniyle mağduriyet yaşadığını vurguladı. Kayıt dışılıkla mücadeleye kararlılıkla devam edeceklerini söyledi.