Takvimler 19 Ocak 2038’i gösterdiğinde, zaman 1901’e geri akacak!

Uzmanlar, 19 Ocak 2038 tarihinde 32-bit sistemlerdeki zaman sayacının taşması nedeniyle eski nesil bankacılık, sağlık ve ulaşım sistemlerinin çökebileceğini veya 1901 yılına geri dönebileceğini uyarıyor. 2000年的 sorun olarak bilinen Y2K benzeri bu hata için önlem alınmazsa dünya genelinde dijital aksaklıklar yaşanabilir. Bilgisayar sistemlerini, 2000 yılındaki Y2K sorununa benzeyen yeni bir tehlikenin beklediği dile getiriliyor. 2038 problemi olarak adlandırılan bu yazılımsal hata, dünya genelinde hâlâ kullanılmakta olan milyonlarca 32-bit tabanlı cihazı ve sistemi, belirlenen bir tarihte çalışamaz hale getirme riski taşıyor. Wion News’in haberine göre, sorunun temelinde Unix tabanlı işletim sistemlerinin zamanı hesaplama yöntemi yatıyor. Bu sistemlerde zaman, 1 Ocak 1970 tarihini başlangıç noktası (epoch) kabul eden ve saniye bazında ilerleyen bir sayaçla ölçülüyor. 32-bit mimariye sahip sistemlerde bu saniye sayacı, 19 Ocak 2038 Salı günü, Greenwich Saati ile 03:14:07’te maksimum kapasitesine ulaşacak. Bu sınıra ulaşıldığında, sayaç “taşacak” ve kendini sıfırlayarak negatif bir değere dönecek. Sonuç olarak, etkilenen sistemler tarihi doğru hesaplayamayacak ve takvimlerini 13 Aralık 1901’e geri saracak.

Hangi sistemler risk altında? 2038 probleminin özellikle kritik altyapılarda kullanılan eski nesil sistemleri etkilemesi bekleniyor. Risk altındaki sistemler arasında şunlar bulunmaktadır:

Günümüzde hâlâ milyonlarca cihazın bu eski mimariyle çalıştığı dikkate alındığında, riskin ciddiyeti artıyor. Uzmanlar, paniğe gerek olmadığını ancak rehavete kapılmamanın önemini vurguluyor. Sorunun çözümü mevcut: Yeni nesil 64-bit mimariye sahip sistemler, bu problemden etkilenmeyecek. Çünkü bu tür sistemlerin zaman sayacının dolması için milyarlarca yıl gerekiyor. Risk altındaki 32-bit sistemler ya tamamen 64-bit altyapıya geçirilmelidir ya da özel yazılım güncellemeleriyle bu hataya karşı yamalanmalıdır. Ancak özellikle kritik altyapılarda yer alan milyonlarca cihazı tespit etmek, test etmek ve güncellemek uzun ve maliyetli olabilir; bu nedenle kurumların şu anda önlem almaya başlaması gerektiği konusunda uyarılar yapılmaktadır. Aksi halde 2038’de dünya genelinde ciddi dijital aksaklıklar yaşanması kaçınılmaz görünmektedir.