Tarım Arazilerinin Korunmasına Yönelik Yeni Yönetmelik: Yapılar ve Yıkımlar Hızlandırılıyor

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını engellemeye yönelik yeni düzenlemeyle, tarımsal alanlarda bungalov, konteyner ve bağ evi gibi yapıların kurulumu için Kurul izni şartı getirildi. Kaçak yapılar için ise ceza ve yıkım süreçleri hızlandırılarak, bir ay içinde ortadan kaldırılmaları hedefleniyor. Ayrıca Toprak Koruma Kurulu’nun onayı olmadan tarım arazisine herhangi bir çalışma inşaa edilmesi artık mümkün olmayacak.

Bağ evi tanımı netleştirilirken, bir parselde yalnızca tek bir bağ evi inşa edilmesine izin veriliyor; her aile için bölgede yalnızca bir kez bu hak tanımlanıyor. Bağ evi için asgari arazi büyüklüğü 5 dönüm olarak belirlenmiş durumda, yapı alanı ise 30 metrekareyi geçemiyor. Ancak taban oturum alanı 30 metrekare olan ve iki katlı yapı tipleri buna dahil edilebiliyor. Dikili tarım arazilerinde ise 30 metrekarelik bir bina için 1 dönüm yeterli kabul ediliyor.

Yıkım masrafları belediyeden kesilecek yönündeki düzenleme, kaçak yapıların temizlenmesini hızlandırmayı amaçlıyor. Yıkım kararının alındığı yapılar için bir ay içinde kaldırılma süresi öngörülüyor. Belediyeler veya il özel idareleri bu süreyi yerine getirmezse Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı devreye giriyor ve yıkım masrafları ilgili belediye bütçesinden %100 fazlasıyla doğrudan kesiliyor. Nihai olarak bu masraflar sorumlulardan tahsil ediliyor; belediye görevi yapmazsa devlet cezalı tutarı önce belediyeden sonra ilgili kişiden tahsil ediyor.

Arazi tapusuna şerh olarak, “5403 sayılı Kanunun amacı dışında kullanılmıştır” ibaresi kayıtlara işleniyor ve bu şerh Bakanlık onayı alınmadan silinemiyor. Ayrıca tarım arazilerini kooperatif hissesi adı altında küçük parsellere bölüp satanlar hakkında suç duyurusu yapılması ve 1–3 yıl hapis cezası talebiyle dava açılması öngörülüyor.

Zeytinlikler ve GES için yeni kriterler kapsamında zeytinliklerin korunmasına dair maddeyle, dönüm başına 28–55 zeytin ağacı bulunan yerler dikili tarım arazisi olarak ilan edildi ve bu alanlarda yapılaşma tamamen sınırlandırıldı. Güneş enerjisi santralleri için ise yalnızca kuru marjinal tarım arazileri değerlendirilecek; verimli araziler üzerinde kurulumu talebi Kurul gündemine alınmıyor.

Tarımsal amaçlı yapılar listesi güncellendi ve hangi tesislerin tarımsal amaçlı sayılacağı net olarak belirtildi: İpek böcekçiliği ve arıcılık tesisleri, mantar üretim tesisleri, mandıra ve silolar, seralar ile tarım makineleri için muhafaza sundurmaları, tarımsal Ar-Ge tesisleri ve soğuk hava depoları. Bu tesislerin onayında priorite olarak mevcut araziyi korumaya yönelik alternatif seçenekler ve doğal yapının bozulmaması ilkeleri gözetiliyor.